Πώς να καταλάβουμε το σήμερα αν δεν έχουμε καταλάβει το χθες; Πολύ δε περισσότερο, για όσους από μας ενδιαφέρει η τέχνη, πώς να καταλάβουμε ένα έργο αν δεν έχουμε καταλάβει τα κοινωνικά γεγονότα της εποχής που γράφτηκε και τη στάση του καλλιτέχνη απέναντι σ΄ αυτά τα γεγονότα; Η εμβύθιση μάλιστα στα έργα των δημιουργών που έχουν βιώσει τα συγκλονιστικά γεγονότα στα χρόνια της θύελλας, (1940-1950) είναι ακόμη πιο δύσκολη.
Οι δραματικές κοινωνικές αλλαγές που επηρεάζουν άμεσα τους ανθρώπους του μόχθου,, μαζί και τους ανθρώπους της τέχνης έχουν διαφορετική βαρύτητα για τον καθένα χωριστά. Ο Ελληνοϊταλικός πόλεμος, η κατοχή, η συμμετοχή στις γραμμές του ΕΑΜ και του ΕΛΑΣ, η απελευθέρωση της χώρας και οι μετέπειτα δραματικές εξελίξεις του εμφύλιου επηρεάζουν τον ψυχισμό καθενός με διαφορετικό τρόπο.
Η αστική αντίληψη για τον ρόλο της τέχνης αντιμετωπίζεται δυναμικά από τους περισσότερους και τους σημαντικότερους δημιουργούς, που κατανοούν την τέχνη σαν εργαλείο αλλαγής της κοινωνίας. Αναπόφευκτες είναι οι αποκλίσεις που ποικίλουν ανάλογα με την ταξική συνείδηση. Η πείνα, η φυγή, οι κακουχίες του αγώνα, οι διωγμοί, οι φυλακίσεις, οι εξορίες οι νίκες, οι ήττες δημιουργούν ποικίλες αντιδράσεις στον καθένα δημιουργό. Κι αυτές σχετίζονται με το σημείο εκκίνησης του καθενός, αντανακλούν τη στάση του απέναντι στο γλωσσικό, στον μεγαλοϊδεατισμό, στην σοσιαλιστική προοπτική,
Κ. Βάρναλης, Γ. Ρίτσος, Ο. Ελύτης, Ν. Γκάτσος, Ν. Εγγονόπουλος,Ν. Βρεττάκος, Α. Σικελιανός, Μ. Αυγέρης και τόσοι άλλοι επηρεάζονται με διαφορετικό από τα Δεκεμβριανά, τις διώξεις, τις φυλακίσεις και τις εξορίες. Με ποιο τρόπο, σε ποιο βαθμό, με ποιες συνέπειες;
Φως στα ερωτήματα αυτά κλήθηκαν να δώσουν επιστήμονες που πήραν μέρος στο 6ο Επιστημονικό Συνέδριο της ΚΕ του ΚΚΕ για τη «λογοτεχνία στα χρόνια της θύελλας (1940-1950), που πραγματοποιήθηκε στις 21 και 22 Γενάρη 2024. Κάθε ομιλία φωτίζει και μια πτυχή. Κάθε τοποθέτηση δίνει ένα έναυσμα για ακόμη μεγαλύτερη εμβάθυνση στη σκέψη και κατανόηση των δημιουργών. Κι όλα σε συνάρτηση με την επίδραση που είχε πάνω τους η θύελλα στη δεκαετία 1440-1950.
Ένα εξαιρετικά χρήσιμο Επιστημονικό Συνέδριο για την κατανόηση του χθες αλλά και διότι η επόμενη θύελλα πλησιάζει.
Για όσους δεν είχαν την τύχη να παραβρεθούν στο Συνέδριο μπορούν να το παρακολουθήσουν στις 4 παρακάτω διευθύνσεις:
1. Η εναρκτήρια ομιλία της Ελένης Μηλιαρονικολάκη με θέμα
«Τέχνη και ζωή» (VIDEO – ΦΩΤΟ)
2. Δείτε τις εισηγήσεις και παρεμβάσεις της πρώτης ενότητας
«Η λογοτεχνία στα χρόνια του ιταλοελληνικού πολέμου και της Κατοχής» (VIDEO)
3. Δείτε τις εισηγήσεις και παρεμβάσεις της δεύτερης ενότητας
«Η λογοτεχνία την περίοδο των Δεκεμβριανών» (VIDEO)
4. Δείτε τις εισηγήσεις και παρεμβάσεις της τρίτης ενότητας
«Η λογοτεχνία την περίοδο του Εμφυλίου» (VIDEO)
