Προσπαθώντας να καταλάβουμε τη ζωγραφική του Γκωγκέν συχνά έρχεται στο νου μας ο καβγάς του με τον Βαν Γκογκ, που τελικά είχε τραγικές συνέπειες για τον δεύτερο. Και οι δύο μετεμπρεσιονιστές, και οι δύο ξεχωριστοί, και οι δύο με ανατρεπτικές ιδέες αλλά καθένας με τελείως διαφορετικά βιώματα και καλλιτεχνικές διαδρομές. Οι συζητήσεις κατά τη σύντομη συγκατοίκηση των δύο ζωγράφων το 1888 στην Άρλ δημιούργησε μια ένταση, που είχε πάντα αντικείμενο τις τεχνικές που πρέπει να ακολουθήσει ένας ζωγράφος.
Η σύγκρουση των απόψεων μάλλον φαίνεται σε μας ακατανόητη διότι έχουμε γνωρίσει τις εκατοντάδες των διαφορετικών μεγάλων ζωγράφων του 20ου αιώνα, που καθένας είχε τις δικές του απόψεις και ακολουθούσε τον δικό του δρόμο. Για τον Γκωγκέν όμως και τον Βαν Γκογκ έμπαινε επιτακτικά το “πρέπει”.
Ο Βαν Γκογκ ασταθής, συναισθηματικός και ευαίσθητος ζωγράφιζε με τον δικό του τρόπο παρατηρώντας κυρίως την φύση. Η απομόνωσή του, οι ψυχολογικές του κρίσεις και τα οικονομικά του προβλήματά τον επηρέασαν τόσο τις θεματικές του επιλογές όσο και τις εκφραστικές. Του δημιούργησαν μιαν “άποψη” που προσπάθησε να την περάσει στον Γκωγκέν.
Ο Γκωγκέν όμως βρισκόταν στην αντιπέρα όχθη: Ήταν πιο ψυχρός και πιο επαναστατικός στη ζωή του. Γεννήθηκε στο Παρίσι στις 7 Ιούνη του 1848 και πέθανε στην Γαλλική Πολυνησία στις 8 Μάη του 1903. Η ζωή του ήταν πολυτάραχη. Ταξίδεψε με πλοία ανά τον κόσμο, εργάστηκε σαν χρηματιστής, παντρεύτηκε και έκανε 5 παιδιά, ζωγράφιζε πλάι στον εμπρεσιονιστή Εμίλ Πισαρό και τελικά η οικονομική του κατάσταση κατέρρευσε το 1882. Εγκατέλειψε το επάγγελμα του χρηματιστή και δήλωσε ότι στο εξής καθημερινά θα ζωγράφιζε. Σταδιακά όμως απομακρύνεται από τον εμπρεσιονισμό.
Με ωριμότητα ζωγράφου ο Γκωγκέν εγκαθίσταται το 1890 στην Πολυνησία, όπου πέρασε σχεδόν το υπόλοιπο της ζωής του ζωγραφίζοντας. Τα έντονα χρώματα της φύσης και των ντόπιων γυναικών οι ερωτικές του σχέσεις με νεαρές ιθαγενείς, αποτυπώνονται στα έργα του. Διαρκώς πειραματίζεται.
Πάντα επηρεασμένος από τα χρώματα του περιβάλλοντός του τελικά ζωγραφίζει αυτό που σκέφτεται, αυτό αισθάνεται κι έρχεται ολοένα και πιο κοντά στη μοντέρνα ζωγραφική. Έχοντας αποδράσει από την Ευρωπαϊκή καθημερινότητα προσπαθεί να εκφράσει τον αγνό κόσμο της Πολυνησίας με πλακάτες επιφάνειες, και καθαρά περιγράμματα. Τα εκατοντάδες έργα του επηρεάζουν μοντέρνα κινήματα όπως τον εξπρεσσιονισμό και τον Φοβισμό.
Θεωρούσε την ζωγραφική την πιο όμορφη από όλες τις τέχνες, τη σύνοψη όλων των αισθήσεών μας και, καθώς την παρατηρούμε, ο καθένας μας μπορεί να δημιουργήσει τη δική του ιστορία. Πάνω σ΄ αυτή τη βάση δημιουργούσε με μοναδικό τρόπο τα έργα του. Έβλεπε πολύ μακρυά. Διότι μάλλον δεν υπάρχει κάποιος ζωγράφος που να μην έχει αποδεχθεί στον ένα ή τον άλλο βαθμό αυτή την σκέψη. Πόσοι όμως από αυτούς αποδέχονται τον ίδιο δρόμο έκφρασης;
Ο χρόνος, ο χώρος, ο ψυχισμός, οι αντιλήψεις, τα συναισθήματα, τα προσωπικά βιώματα, οι επιρροές, οι δεξιότητες, είναι μοναδικές για κάθε καλλιτέχνη. Γι αυτό μοναδική είναι και η πορεία έκφρασης του καθενός.
