Το πολιτικό σύνθημα “Προλετάριοι όλων των χωρών, ενωθείτε!” που γράφτηκε στο Κομμουνιστικό Μανιφέστο δεν έμεινε γράμμα κενό. Δημιουργήθηκαν τρεις Διεθνείς οργανώσεις που κάθε μια κάλυπτε τις εκάστοτε ανάγκες του αγώνα του οργανωμένου λαϊκού κινήματος για ένα καλύτερο κόσμο.
Α’ Διεθνής
Οι Κ. Μαρξ και Φ. Ένγκελς το 1864 υπήρξαν οι καθοδηγητές της ίδρυσης της Α΄ Διεθνούς, στην ιδρυτική διακήρυξη της οποίας περιλαμβάνονται οι σημαντικότερες θέσεις του μαρξισμού. Έγινε πραγματικότητα η πρώτη διεθνής οργάνωση των εργατών. Οι ιδεολογικές διαφορές και οι προσεγγίσεις από τότε πολλές, κάποιες από αυτές κρίθηκαν και ως επικίνδυνες από τους Κ. Μαρξ και Φ. Ένγκελς , που δίνουν μάχη μέσα στην 1η Διεθνή ενάντια στον οπορτουνισμό και το σεχταρισμό της εποχής τους.
Η Α’ Διεθνής συνέβαλε ουσιαστικά στη διάδοση του μαρξισμού, στην αντιμετώπιση των ιδεολογικών εχθρών του και δημιούργησε τις προϋποθέσεις για τη δημιουργία μαζικών σοσιαλιστικών εργατικών κομμάτων σε πολλές χώρες. Το 1871, ημερομηνία ορόσημο, η 1η Διεθνής τάσσεται υπέρ της Παρισινής Κομμούνας και στη δράση της συμμετέχουν ενεργά τα μέλη της.
Β’ Διεθνής
Έξι χρόνια μετά το θάνατο του Κ. Μάρξ, τo 1889, δημιουργήθηκε με την άμεση συμμετοχή του Φ. Ένγκελς η Β΄ Διεθνής Ένωση των Σοσιαλιστικών Κομμάτων, που συνέβαλε καθοριστικά στην περαιτέρω διάδοση του μαρξισμού και στην αποκατάσταση των σχέσεων ανάμεσα στα σοσιαλιστικά κόμματα.
Το 1895 μετά το θάνατο του Ένγκελς δυναμώνουν και επικρατούν δεξιές οπορτουνιστικές τάσεις στα κόμματα της Β’ Διεθνούς, τις οποίες καταπολέμησε η επαναστατική τακτική του Ρωσικού κόμματος των μπολσεβίκων κάτω από την ηγεσία του Λένιν.
Η πλήρης χρεωκοπία της οπορτουνιστικής ιδεολογίας και πολιτικής των κομμάτων της Β’ Διεθνούς γίνεται φανερή στον Α’ παγκόσμιο Πόλεμο, όπου τα κόμματα αυτά τάσσονται με τις αστικές κυβερνήσεις τους υπερασπιζόμενα την ιμπεριαλιστική πολιτική τους.
Γ’ Διεθνής
Η νίκη της Οκτωβριανής Επανάστασης το 1917 στη Ρωσία ενίσχυσε την άνοδο του επαναστατικού κινήματος, οπότε άρχισαν να δημιουργούνται επαναστατικά μαρξιστικά κόμματα. Κάτω από αυτές τις συνθήκες το 1919 με την καθοδήγηση του Β.Ι. Λένιν ιδρύθηκε στην Πετρούπολη η Τρίτη Διεθνής. Ήταν μια διεθνής οργάνωση κομμουνιστικών κομμάτων με σκοπό το συντονισμό της δράσης τους και την ανταλλαγή πείρας. Όλα τα επαναστατικά διεθνιστικά στοιχεία συσπειρώθηκαν γύρω από το πρώτο σοσιαλιστικό κράτος. Η Γ’ Διεθνής συνέβαλε στη διαμόρφωση διεθνιστικών δεσμών ανάμεσα στα κομμουνιστικά κόμματα και τους εργαζόμενους όλου του κόσμου.
Το 1943 με απόφαση των μελών της αυτοδιαλύθηκε, με τη διάλυσή της να φέρνει αρνητικές συνέπειες για το κομμουνιστικό κίνημα. Η νέα μορφή συντονισμού των Κ.Κ., με τη βοήθεια των διεθνών διασκέψεων που καθιερώθηκε, συνέβαλε ως μια ορισμένη περίοδο στην κοινή επεξεργασία της στρατηγικής και τακτικής, στην κοινή δράση τους. Στην πορεία όμως και αυτή ουσιαστικά εγκαταλείφθηκε λόγω των ιδεολογικών διαφωνιών και των ρήξεων στις γραμμές του κομμουνιστικού κινήματος.
Η σημερινή αναγκαιότητα
Οι αρνητικές συνέπειες και οι επιπτώσεις από την διάλυση της Γ’ Κομμουνιστικής Διεθνούς ως ενιαίου κέντρου ανταλλαγής απόψεων ανάμεσα στα κομμουνιστικά κόμματα αποτελεί σήμερα αντικείμενο μελέτης. Οι ανατροπές των σοσιαλιστικών καθεστώτων στο τέλος του 20ου αιώνα επέτειναν τόσο τις δυσκολίες όσο και την αναγκαιότητα δημιουργίας ενός νέου διεθνούς κομμουνιστικού κέντρου, ικανού να αντιμετωπίσει τόσο τις συνέπειες από την επιδείνωση των διεθνών προβλημάτων όσο και το δυνάμωμα της πορείας για τον σοσιαλισμό-κομμουνισμό.
Οι μεγάλες επιτυχίες, τα λάθη και οι αστοχίες των Ενώσεων των πρωτοπόρων δυνάμεων της κοινωνίας έχουν τη δύναμη κάτω από τις σημερινές δυσμενείς για όλη την ανθρωπότητα συνθήκες να φωτίσουν και να δυναμώσουν αυτή την προσπάθεια.
