Καθημερινά ένας τεράστιος αριθμός πληροφοριών διαμορφώνει τις σκέψεις μας, τις απόψεις μας, τις επιλογές μας, τον τρόπο ζωής μας. Ενώ το διάβασμα και η μελέτη έχουν περιοριστεί επικίνδυνα, κάθε λογής προπαγανδιστές, απολογητές του καπιταλισμού ακόμη και με πανεπιστημιακούς τίτλους διαδίδουν ψέματα, λένε μισές αλήθειες, διαστρεβλώνουν τα γεγονότα και προσπαθούν να ξαναγράψουν την ιστορία κόβοντας και ράβοντάς την στα μέτρα τους. Κάτω από αυτές τις συνθήκες πώς μπορούμε να καταλάβουμε το σήμερα αν δεν γνωρίζουμε την αλήθεια για το χθες;
Διαβάζοντας το βιβλίο του Σπύρου Χαλβατζή “Οι απείθαρχοι” αισθανόμαστε ότι παρελαύνουν μπροστά μας τεκμήρια των γνωστών στίχων του Γιάννη Ρίτσου “εμείς διαβάζαμε την ιστορία του κόσμου σε μικρά ονόματα”. Είναι αυτά τα μικρά ονόματα όμως που σηκώνουν στις πλάτες τους το μέλλον αυτού του κόσμου. Αυτοί που αλλάζουν τη ροή της ιστορίας χωρίς τυμπανοκρουσίες και θριαμβολογίες με πράξεις και έργα που τα θεωρούν απλά κι αυτονόητα, τίποτα λιγότερο και τίποτα περισσότερο από το σωστό, το τίμιο, το δίκιο. Αυτοί που δεν το βάζουν κάτω και με ψηλά το κεφάλι αντιστέκονται και τελικά κερδίζουν “μια οργιά ουρανό” για τις αξίες της ζωής, για την αξιοπρέπεια του ανθρώπινου είδους. Οι ήρωες του βιβλίου ξεπηδούν μέσα από λαϊκές γιορτές, πανηγύρια, φυλακές, μεταγωγές, εξορίες,. Από την κυρά Κατίγκω μέχρι τον “Γίγαντα της Μαδαγασκάρης”, από τη μάνα, τον πατέρα, το συνάδελφο, το σύντροφο μέχρι τον χαφιέ, τον ασφαλίτη, τον βασανιστή. Όλοι επώνυμοι, έτσι που να τεκμηριώνουν τα γεγονότα και να σφραγίζουν την αλήθεια. Κι όπου είναι αναγκαίο με ντοκουμέντα της εποχής.
Ίσως αυτός ο τρόπος καταγραφής των γεγονότων από τη δεκαετία του 1950 μέχρι σήμερα να είναι και ο πιο ξεκάθαρος, ο πιο ανεπιτήδευτος τρόπος για να καταλάβει κανείς τί έχει συμβεί. Λόγια απλά, που σε κάνουν να θέλεις να διαβάσεις το βιβλίο μονορούφι. Κι αυτά τα απλά λόγια σε βοηθούν να συσχετίζεις τις δυσκολίες των αγώνων του χθες με αυτούς του σήμερα. Να παίρνεις μαθήματα αντίστασης στους κατασταλτικούς μηχανισμούς και να ατσαλώνεις την πίστη ότι όσο πάνοπλος, όσο ανίκητος κι αν μοστράρει ο ταξικός εχθρός στο τέλος θα ηττηθεί.
Ζώσα μνήμη των τελευταίων 70 χρόνων μπορούμε να χαρακτηρίσουμε τον Σπύρο Χαλβατζή διαβάζοντας τις αφηγήσεις του. Κι από αυτές να αντλούμε δύναμη για τους αγώνες που εγκυμονούν οι καιροί μας.
