Μια γραμμή πάνω σε ένα απόκομμα εφημερίδας δεν είναι κατ΄ ανάγκη μια μουτζούρα χωρίς νόημα. Ένα τεράστιο σώμα ταύρου με ένα μικρούλι κεφαλάκι ίσως δεν είναι μια κακοτεχνία. Ένα ατέρμονο πλήθος από διάσπαρτα μικρά κυκλάκια πάνω σ΄ ένα μικρό κομμάτι χαρτί μπορεί να είναι μια ευφυής προσωπογραφία.
Το βέβαιο είναι ότι τα εκθέματα κάποιων έργων του Πικάσο στο Μουσείο MOMus της Μονής Λαζαριστών ανατρέπουν αρκετές απλοϊκές πρώτες σκέψεις που συνήθως κάνει κάποιος αντικρύζοντάς τα. Μια ζωή εξόριστος από την πατρίδα του την Ισπανία ο Πικάσο βρίσκει τρόπους να εκφράσει την αντίθεσή του στο φασισμό. “Οι άλλοι ψάχνουν”, έλεγε, “εγώ βρίσκω”. Τη νοσταλγία και την αγάπη για την πατρίδα του εκφράζουν τα εκθέματα, έτσι όπως αποτυπώνονται στην αλληλογραφία του με τον κουρέα φίλο του, εξόριστο αντιστασιακό Ευγένιο Αρίας. Το πορτραίτο ενός γενειοφόρου άνδρα δώρο στον φίλο του Αρίας είναι ζωγραφισμένο με μικρές κυκλικές χρωματιστές γραμμές που μοιάζουν με τρίχες γενειάδας.
Η αγάπη του Πικάσο και του Αρίας για τις ταυρομαχίες είναι ένας ακόμα συνδετικός κρίκος που ενώνει τους δύο φίλους και εκφράζεται με σχέδια ταύρων, που ξεκινούν από πειραματισμούς με μονοκονδυλιές μέχρι δημιουργίες απεικόνισης της βίας εκείνης που κάνει άνθρωπο και ζώο να φαίνεται ένα. Συγκινητικό έκθεμα της έκθεσης το σχέδιο του ανθρώπου με το γαρύφαλλο, μικρό δείγμα της συντροφικής αλληλεγγύης του ενταγμένου στο Κομμουνιστικό Κόμμα Γαλλίας Πικάσο στον Νίκο Μπελογιάννη, τον κομμουνιστή αγωνιστή που εκτελέστηκε στη χώρα μας για τα μεγάλα ιδανικά που ήταν κοινά στους δύο άντρες.
Πέθανε αυτοεξόριστος, αρνούμενος να επιστρέψει στην πατρίδα του όσο στην εξουσία εξακολουθούσε να υπάρχει ο Φράνκο. Η έκφραση της αγάπης του Πικάσο για την ειρήνη και της ασυμβίβαστης αντίθεσής του στην ασχήμια ενός κόσμου που σαπίζει είναι τα μηνύματα μιας μεγάλης τέχνης που διδάσκει και εμπνέει για τις ανατροπές που τώρα όσο ποτέ έχει ανάγκη η ρημαγμένη μας ανθρωπότητα.
Η έκθεση στο Μουσείο MOMus, στη Μονή Λαζαριστών στη Θεσσαλονίκη θα διαρκέσει έως τις 10 Νοεμβρίου 2024
