Ζ. Μπρακ. Κυβισμός
image_print

Στο ξεκίνημα του 20ου αιώνα, σε μια εποχή που συγκλονιζόταν από κοινωνικές αλλαγές και επιστημονικά άλματα, θα ήταν αν μη τι άλλο περίεργο η τέχνη να μένει απαθής και να αντιγράφει παλιά μοτίβα. Στη θέση του παλιού κόσμου που ραγδαία αποδομείται και στη βασανιστική διάρκεια της κυοφορίας του νέου, η τέχνη αρνείται την ασφάλεια του γνωστού και ψάχνει να βρει έναν καινούργιο εαυτό.

Ήδη από το μισό του 19ου αιώνα η ρήξη των εμπρεσιονιστών με τον ακαδημαϊσμό αποτέλεσε την αρχή της προσπάθειας να βρεθούν νέα εκφραστικά μέσα. Στην χαοτική αρχή του 20ου αιώνα αμφισβητούνται πια τα πάντα. Η θεματολογία, η θέαση, η ερμηνεία, τα υλικά της τέχνης έτσι όπως είχαν διαμορφωθεί ανατρέπονται και στη θέση τους αναζητούνται νέα. Οι καλλιτέχνες άλλοτε κατά μόνας και άλλοτε ομαδικά, άλλοτε με ήρεμο και άλλοτε με βίαιο τρόπο συμφωνούν στην κατεδάφιση αλλά δεν ομονοούν στην πρόταση του καινούργιου.

Μέσα σ΄ αυτό το κλίμα ο Γάλλος ζωγράφος Ζωρζ Μπρακ (13 Μάη 1882 – 31 Αυγ. 1963) θέτει τις βάσεις του κυβισμού που επηρέασε καταλυτικά την τέχνη του 20ου αιώνα. Από το 1909 μαζί με τον Πάμπλο Πικάσο πειραματίζονται δημιουργώντας ένα νέο ρεύμα καλλιτεχνικό. Ο θεατής δεν βλέπει το θέμα από ένα συγκεκριμένο σημείο, το αντικείμενο θεάται ταυτόχρονα από πολλές πλευρές, οι μορφές σχηματικά αλλοιώνονται, απουσιάζουν τα έντονα χρώματα, το φως δεν πέφτει από ένα συγκεκριμένο σημείο. Σε συνδυασμό με την κατάργηση της ψευδαίσθηση της τρίτης διάστασης και του προοπτικού βάθους καταργείται και η συναντίληψη για το ίδιο το έργο.

Σε όλη του την σταδιοδρομία ο Μπρακ διατήρησε την γεωμετρική δόμηση και γενικά την ενότητα ύφους που χαρακτήριζε εξ αρχής τον Κυβισμό, ενώ ο Πικάσο προχωρεί και σε άλλες αναζητήσεις. Οι καλλιτέχνες της εποχής παρακολούθησαν συχνά με προσοχή και ενθουσιασμό τους κυβιστικούς πειραματισμούς, άλλοι τους μιμήθηκαν, άλλοι τους ενσωμάτωσαν στις δικές τους αντιλήψεις και τεχνικές.

Γύρω στα 1914 ο κυβισμός αφού έχει δώσει ότι είχε να δώσει, κι αφού έχει αφήσει1` έντονα τα χνάρια του στους εικαστικά δρώμενα, φτάνει στο μη παραπέρα. Ο Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος δημιουργεί μια νέα κοινωνική πραγματικότητα. Η κοινωνία ελπίζει σε κάτι επιτέλους ανθρώπινο. Η τέχνη μετά την αποδόμηση της πραγματικότητας οδηγείται στην εξαφάνιση της ίδιας της εικόνας.
Μέσα στον νέο κόσμο που γεννήθηκε με την Οκτωβριανή Επανάσταση το αδιέξοδο της μοντέρνας τέχνης εκφράζεται εικαστικά από τον Μαλέβιτς της Ρωσικής Πρωτοπορίας. Νέοι δρόμοι και νέες αμφισβητήσεις αναδύονται, αμφισβητούνται και εξαφανίζονται

 

 

image_print