2018logotexniatext

maskes2 ImgL

         Δεν είναι πάντα εύκολο να συλλάβουμε αυτό που είχε στο μυαλό του ο ποιητής όταν έγραφε κάποιους στίχους. Αρκετές φορές η δυσκολία που αντιμετωπίζουμε προέρχεται από την εποχή, τα γεγονότα και τις ποικιλόμορφες συνθήκες κάτω από τις οποίες γράφτηκαν οι στίχοι. Σε κάθε περίπτωση πάντως το βέβαιο είναι, πως η “ανάγνωση” ενός ποιήματος εξαρτάται και από τον ίδιο τον αναγνώστη κυρίως δε όταν ο τόπος και ο χρόνος έχουν αλλάξει. Το ποίημα μάλιστα που έχει πνοή και δύναμη μπορεί και στις καινούργιες συνθήκες να αναδημιουργείται και να παράγει και νέα στοιχεία για σκέψη και προβληματισμό καθώς διαφοροποιείται ο τρόπος που συνδιαλλέγεται μαζί του και το κάνει δικό του ο κάθε φορά δέκτης όταν μάλιστα είναι επαρκής . Κι όσο περισσότερες συμβαίνει να είναι οι “αναγνώσεις”, τόσο πιο διαχρονικό, πολυδιάστατο και σημαντικό είναι το ποίημα.


        Πόσο πολύ θα πρέπει να είχε πονέσει ο Τάσος Λειβαδίτης όταν γεννούσε το 1966 το ποίημα “Οι Τελευταίοι”. Βάζοντας όσο μπορεί πιο βαθιά το δάκτυλο “επί των τύπων των ήλων” ψάχνει να βρει τα λάθη που οδήγησαν στην ήττα έναν ολόκληρο λαϊκό αγώνα τόσο στις στρατηγικές όσο και στις ταχτικές έχοντας οδηγό τις συνθήκες και τους συσχετισμούς δυνάμεων, διαχωρίζοντας αυτά που θεωρεί σημαντικά από τα ασήμαντα.


        Κι εμείς μισό αιώνα μετά βαδίζοντας κάτω από διαφορετικές συνθήκες στις ράγες των ίδιων άλυτων προβλημάτων και των ίδιων ανεκπλήρωτων ονείρων προσπαθούμε να εντοπίσουμε, να αποκαλύψουμε και να αντιμετωπίσουμε τις σημερινές μάσκες, τόσο αυτές που φορούν οι δυνάστες μας όσο και κάποιες διαφορετικές, αυτές που συχνά φοράμε εμείς.


        Απέναντί μας έχουμε αυτούς, που κάτω από τη μάσκα του αντιτρομοκρατικού αγώνα τρομοκρατούν όλη την ανθρωπότητα με εκατομμύρια νεκρούς και ξεσπιτωμένους, που κάτω από τη μάσκα της ισότητας, της δικαιοσύνης και της δημοκρατίας κρύβουν το απεχθές πρόσωπο της βίας που στοχεύει στη συνέχιση της εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο.

   
        Οι στίχοι του ποιητή μας ωθούν να αναλογιστούμε κατά πόσο εμείς οι ίδιοι δε φοράμε συχνά τη μάσκα του φιλήσυχου, δίκαιου αλλά και αδικημένου , του απλού παρατηρητή, του αποστασιοποιημένου, του διαρκώς εξοργισμένου από τη βρωμιά και τη δυσωδία του πολιτικού κατεστημένου μόνο και μόνο για να καλύψουμε τον οχαδερφισμό μας, για να δικαιολογήσουμε το βόλεμά μας, την αποχή μας από τους κοινωνικούς αγώνες για τα ουσιαστικά ανθρώπινα δικαιώματα, που συνοψίζονται στο να έχουν όλοι σταθερή εργασία, κοινωνική ασφάλιση, μόρφωση, ελεύθερο χρόνο για ξεκούραση, ψυχαγωγία, ουσιαστική συμμετοχή στα κοινά και το κύριο για να κρύψουμε και από τον ίδιο μας τον εαυτό τη δική μας τεράστια ευθύνη για όλα όσα συμβαίνουν στην κοινωνία αλλά και στη ζωή μας .


        Δεν είναι απλή υπόθεση να αναγνωρίζουμε τι κρύβεται κάτω από τις μάσκες αυτών που βρίσκονται απέναντί μας ούτε και να αντιλαμβανόμαστε έγκαιρα και να καταστρέφουμε τις μάσκες που χρησιμοποιούμε εμείς οι ίδιοι για ιδιοτελείς σκοπούς. Σε κάθε περίπτωση όμως οι στίχοι του Λειβαδίτη θα είναι πάντα εδώ να μας θυμίζουν την αναγκαιότητα της αποκάλυψής τους.

 

Από την ποιητική συλλογή του Τάσου Λειβαδίτη
"Οι τελευταίοι"
(1966).

Ετούτη τη φορά, καθώς η μάχη θα καθόριζε για πάντα
τη ζωή μας, προσπαθήσαμε να τα προβλέψουμε όλα-
στρατηγική και ταχτική, τις εφεδρείες, τις πιθανές κινήσεις του εχθρού,
τη διαμόρφωση του εδάφους, ακόμα και τις καιρικές
συνθήκες,
όλα προσεκτικά μελετημένα και, σχεδόν, ευνοϊκά.
Κι όμως
ηττηθήκαμε! Τι έφταιξε; Τι μας διέφυγε; Πού ήταν το λάθος;

Προσβολές που κάναμε τάχα πως δεν τις καταλάβαμε
μεγάλες αποφάσεις τη νύχτα, που τις έθαψε σε λίγο ο
ύπνος, ένας τυφλός εγωισμός
όταν χρειάζονταν λίγη κατανόηση ή μια ηλίθια συγχώρεση
όταν έπρεπε να τους πιάσεις απ' τον λαιμό. Μεγάλα λόγια
που φωνάξαμε στους δρόμους
μικρές αλήθειες που αποσιωπήσαμε στον εαυτό μας-
χιλιάδες ήττες μέσα μας, αναίμαχτες, αόριστες, ασήμαντες,
σαν ένα κοπάδι ποντίκια που ροκανίζουν χρόνια στο υπόγειο
γκρεμίζοντας, άξαφνα, την πρόσοψη ενός σπιτιού
που μέχρι χτες υψώνονταν γεμάτο δύναμη και φώτα και
όνειρα και χορούς-
κι ανεξόφλητα χρέη.

(...)

Τάσος Λειβαδίτης,

από τη συλλογή Οι Τελευταίοι (απόσπασμα)

Αλήθεια, αν μπει κανείς, ξαφνικά, στο δωμάτιο θα μας
περάσει για θεατρίνους- η Κλυταιμνήστρα, ο Πυλάδης..
Εξάλλου μια σειρά από μάσκες κρέμονται στον τοίχο,που τις χρησιμοποιήσαμε μάσκες άλλοτε για ν' αρέσουμε ή να ωφεληθούμε
κι άλλοτε μονάχα από συνήθεια ή σαν την αυτόματη κίνηση
που κάνει κανείς
για να σωθείς από 'να κίνδυνο-η μάσκα του ανδρείου,
του κυνικού, του αλαζόνα ή του σεμνού...

Όμως οι μάσκες κάποτε θα τελειώσουν, σαν τα τραγούδια
και τις γιορτές,
και τότε θα φανεί αυτό το ανύπαρχτο πρόσωπο που υπήρξαμε...

Μπορείτε να σχολιάσετε...


Security code
Ανανέωση