banner sparagmata 

Μικρά-μικρά κομματάκια που ανιχνεύουμε με απέραντη αγάπη και προσοχή.

Τα 'χουμε ανάγκη όπως το αλφαβητάρι.

Τα συναρμολογούμε κι ανακαλύπτουμε τις πατημασιές των ανθρώπων

που ξεχέρσωσαν το δρόμο που ακολουθούμε.

Νοιώθουμε την ανάσα τους. Οι ορμήνιες τους βοηθούν την έφοδό μας για τον ουρανό. 



Τίτλος

 Κυρά των αμπελιών

Δημιουργός

 Γιάννης Ρίτσος

Για το δημιουργό  Ένας τόπος, ένας λαός, ένας ποιητής
Μουσική επένδυση

Γιώργου Κοτσώνη

Τραγούδι: Κώστας Καμένος,  Σάνια Κρυστάλη ,  Ελένη Βιτάλη

Δείτε το Βίντεο  Κυρά των αμπελιών

kyra ImgF

        Η ποιητική αυτή σύνθεση γράφτηκε το 1946-1947 στα σκληρά χρόνια του εμφύλιου και εκδόθηκε το 1954 ως μέρος της τριλογίας " Αγρύπνια" μαζί με τα "Τρία Χορικά" και τη "Ρωμιοσύνη".
        Ύμνος στην ελληνική γη, που κουβαλάει την ιστορία αυτού του βασανισμένου και ηρωικού λαού, στο ελληνικό τοπίο, που είναι ζυμωμένο με αγώνες και θυσίες για την κατάκτηση της ελευθερίας, της εθνικής ανεξαρτησίας, της κοινωνικής δικαιοσύνης. Φυσικό και ανθρώπινο περιβάλλον γίνονται ένα και μαζί πολεμούν για τον ίδιο στόχο. Για την απελευθέρωση από κάθε είδους ζυγό. Μέσα από λέξεις που γίνονται πεδία μάχης και αναδύουν κάθε είδους νοηματική απόχρωση, μέσα από συμβολισμούς και υπέροχες γεμάτες ομορφιά εικόνες, μέσα από ένα υπερρεαλιστικό κάποιες φορές στο" γράμμα" λόγο, παρελαύνουν πρόσωπα ηρωικά, αγιασμένα απ' την πάλη τους για τα πανανθρώπινα ιδανικά, ξεδιπλώνονται σελίδες που ιστορούν την ηρωική πορεία των ανυπότακτων, των ερωτευμένων με την ποίηση του αγώνα για ό,τι αξίζει να φωτίζει και να σηματοδοτεί τη ζωή, αποκαλύπτεται η μαχητική ανθρώπινη προσπάθεια για τη νίκη σ ένα πόλεμο συνεχή και ακατάπαυστα απελευθερωτικό. Παράλληλα τα στοιχεία της φύσης παραστέκουν με συντροφικότητα, συμπάσχουν, συνωμοτούν για το δίκιο, γίνονται προσκεφάλι για τα τυραννισμένα κορμιά, προσφέρουν δροσιά και βάλσαμο στις κουρασμένες ψυχές.Ο τόπος, ο σκληρός και άγονος, προέκταση του Έλληνα, στοιχείο και αναπόσπαστο κομμάτι του με χαραγμένη πάνω του την πολυτάραχη διαδρομή αυτού του λαού, γίνεται φορέας μνήμης συμβάλλοντας στην ιστορική του αυτογνωσία. Η χαρακτηριστική και επαναλαμβανόμενη χρήση της λέξης "κυρά" αποτελεί μια τρυφερή και συγκινητική επίκληση μιας γυναικείας μορφής, που λειτουργεί συμβολικά ως αρχετυπικός φορέας της ίδιας της ρωμιοσύνης με την έννοια του ελληνισμού του μαχόμενου για την εθνική και κοινωνική του ελευθερία κατά τη νεώτερη ιστορική του πορεία, της ίδιας της Ελλάδας, που όλο ομορφιά και λεβεντιά στέκεται στητή "κρατώντας στο ζερβί της χέρι τη μεγάλη ζυγαριά και στο δεξί την άγια σπάθα".
        Σε ρόλο συνειδητού εντολοδόχου της λαϊκής ψυχής ο ποιητής αναδεικνύει τον ομφάλιο λώρο που δένει τον Έλληνα με τη γη που τον γέννησε και τραγουδάει με οίστρο και λυρισμό την πίστη του στην αξία και στη δύναμη του αγώνα αυτών που ονειρεύονται τον ήλιο και το φως και τον καινούργιο κόσμο.

 

Κυρά των αμπελιών (Αποσπάσματα)

Κυρά των Αμπελιών, πώς να κρατήσουμε στους ώμους μας τόσο ουρανό
πώς να κρατήσουμε τόση σιωπή μ' όλα τα μυστικά των δέντρων;


Ένα δελφίνι αστράφτοντας κόβει τη σιγαλιά τής θάλασσας
έτσι που το μαχαίρι κόβει το ψωμί πάνου στη τάβλα των ψαράδων
έτσι που η πρώτη αχτίνα κόβει τ' όνειρο.

Πέτρα στην πέτρα λάμπει ο δρόμος και πουλί με το πουλί ανεβαίνει η σκάλα
κι ο ήλιος, μισός στη θάλασσα, μισός στα ουράνια, λαμπαδιάζει
όπως το πορτοκάλι μες τη φούχτα σου κι όπως τ' αυτί σου κάτου απ' τα μαλλιά σου.

Κι έτσι στητή και δυνατή καταμεσής στο κόσμο
κρατώντας στο ζερβί σου χέρι τη μεγάλη ζυγαριά και στο δεξί την άγια σπάθα
είσαι η ομορφιά κι η λεβεντιά κι είσαι η Ελλάδα.
Όπως περνάς ανάμεσα στ' αραποσίτια σκίζοντας του αγέρα το μετάξι
ξανθές οι φούντες του καλαμποκιού σου τρίβονται στις αμασκάλες
σα να σου τρίβεται το νιόφυτο μουστάκι τού τσοπάνου
και κύμα-κύμα η ανατριχίλα χύνεται στα στάχυα
κ' ήχο τον ήχο τα πλατάνια γέρνουνε στις κρήνες
κ' είναι γύρω τριγύρω τα βουνά σαν τα σταμνιά που καρτεράνε να γεμίσουν.
Κυρά των Αμπελιών πάνου στα στήθια μας αντιφεγγίζει η όψη σου
όπως φωτάει ένα άσπρο σύγνεφο τα δασωμένα βουνοπλάγια
και το ποτάμι σ' ακολουθάει σαν ήρεμο λιοντάρι
όταν μοιράζεις τις αχτίνες στα νερόκλαδα
όταν μοιράζεις στους βοσκούς μπαρούτι και τραγούδι
και σε φωνάζουν αδελφή τ' άλογα και τα προβατάκια.

 

Μπορείτε να σχολιάσετε...


Security code
Ανανέωση