2018viasmoiΟ άνθρωπος, προιόν της εποχής του, κουβαλάει όλες τις παθογένειες του κοινωνικού συστήματος που τον γέννησε και μέσα στο οποίο ζει και παράγει. Θύμα και θύτης μαζί. Βιαστής και βιαζόμενος, ενεργούμενος και ετεροκατευθυνόμενος σκέπτεται, αισθάνεται και πράττει σύμφωνα με αξιακούς κώδικες που προάγουν την ανελευθερία, που χειραγωγούν και αλλοτριώνουν ό,τι γνήσιο, αληθινό και ανθρώπινο.Lupus homo hominis υπονομεύει και υπονομεύεται, πληγώνει και πληγώνεται μέσα από συμπεριφορές και πράξεις που τραυματίζουν την ανθρώπινη προσωπικότητα και την αξία που ο καθένας διατηρεί ως ανθρώπινη οντότητα. Αιτία όλων αυτών ο ψυχολογικός πόλεμος που δέχεται από το κυρίαρχο σύστημα, η αφόρητη πίεση που υφίσταται μέσα από θεσμούς και τρόπους ζωής που του επιβάλλονται.
Ας προβληματιστούμε..κι ας αντιδράσουμε...

Βλέπουμε το μισθό μας και θυμώνουμε. Πάμε να πληρώσουμε το λογαριασμό, τον βλέπουμε πιο φουσκωμένο από παλιά και θυμώνουμε. Δουλεύοντας όσο θέλει όποτε θέλει το αφεντικό δε μας μένει χρόνος για πραγματική ξεκούραση, για αναψυχή, για να ασχοληθούμε με τα ενδιαφέροντά μας και θυμώνουμε. Μη μπορώντας

 thymos ImgL

να εκτονώσουμε το θυμό μας φέρνουμε στο νου μας εκείνο το ένα εκατομμύριο θυμωμένων στην Πλατεία Συντάγματος, που έβριζαν, φρόντιζαν, μούτζωναν τη Βουλή και τους βουλευτές κι αναρωτιόμαστε: Γιατί δεν έπιασε τόπο ο θυμός τους; Τι έγινε και πως εκτονώθηκε αυτός ο θυμός; Οι τότε θυμωμένοι κέρδισαν κάτι από το θυμό τους; Είναι ακόμα θυμωμένοι ή με το χρόνο εκτονώθηκαν; και γενικότερα, είναι καλό να θυμώνουμε, ή καλύτερα να πνίγουμε το θυμό μας; Τι πράγμα είναι αυτός ο θυμός, μπορούμε να τον αξιοποιήσουμε και πως; 

Ο θυμός, δώρο της φύσης

Ο θυμός είναι ένα από τα πιο αρχέγονα συναισθήματα του ανθρώπου. Δώρο της φύσης για την προστασία και τη διατήρηση της ζωής . Από την αυγή της καταγεγραμμένης ιστορίας ο θυμός ήταν από τις πιο ανεκτίμητες για την επιβίωση του είδους μας συναισθηματική αντίδραση. Ο μηχανισμός του είναι πια γνωστός: Με την αύξηση των παλμών της καρδιάς μια έκρηξη ορμονών οδηγεί σε προτροπή για δράση, σε μια μορφή άμεσης αντίδρασης. Στα πρώτα στάδια της εξελικτικής μας πορείας προς τον πολιτισμό, ο θυμός κάνοντας το αίμα να κυλήσει προς τα χέρια, τα διευκόλυνε να πιάσουν ένα ξύλο, ένα όπλο για προετοιμασία μάχης. Και σήμερα όμως, που πολύ απέχουμε από τον άνθρωπο των σπηλαίων, ο θυμός συνεχίζει να μας προειδοποιεί όταν γίνεται μια παραβίαση του προσωπικού μας χώρου ακριβώς σα να συντελείται μια εχθρική επιδρομή, την οποία πρέπει να αντιμετωπίσουμε και για την όποια πρέπει να προετοιμαστούμε. Όταν νοιώθουμε το θυμό να μας κυριεύει, να κοκκινίζουμε, να ανεβαίνουν οι παλμοί και οι σφυγμοί μας, το καμπανάκι έχει χτυπήσει. Πριν ακόμα προλάβουμε με τη λογική να συνειδητοποιήσουμε τί ακριβώς συμβαίνει, το σώμα από μόνο του μας προϊδεάζει, μας ειδοποιεί, μας φωνάζει: Κίνδυνος!

Πότε είναι χρήσιμος ο θυμός;

Ο θυμός είναι καλός και χρήσιμος αλλά μόνο σ' αυτή τη φάση. Πρέπει να τον αφήσουμε να μας κυριέψει, γιατί αν τον απωθήσουμε μένουμε χωρίς ασπίδα. Έπειτα όμως πρέπει να τον αφήσουμε πίσω μας και να περάσουμε στην εκλογίκευση και στην πράξη.

         Το να συνεχίζουμε να είμαστε θυμωμένοι χωρίς να πράττουμε είναι απώλεια ενέργειας και δύναμης. Είναι καθήλωση . Άρνηση να προχωρήσουμε στο επόμενο στάδιο και φόβος για ανάληψη δράσης. Ο θυμός τότε γενικεύεται. Δεν έχει ως αποδέκτη μόνο τον εισβολέα. Αν δεν τον εκφράσεις προς αυτόν που τον προκάλεσε, γυρίζει προς τα μέσα και καταλαμβάνει όλη την ύπαρξη. Θυμώνουμε με τον εαυτό μας που δεν έχουμε τα κότσια να πάρουμε την κατάσταση στα χέρια μας, που δε χαράξαμε τα όριά μας, δεν τα κάναμε σεβαστά και αδιαπραγμάτευτα .
Κάποιες φορές το θυμό τον παραχώνουμε, δεν επιτρέπουμε καν να τον νοιώσουμε πνίγοντάς τον εν τη γενέσει του από ενοχή ή από "ανωτερότητα". Γιατί, πώς να θυμώσεις με κάποιον που δεν μπορεί να καταλάβει το δίκιο σου ή όταν δεν υπάρχει καν το πλαίσιο στη σχέση για να εκφράσεις το θυμό σου κι έπειτα να πας παρακάτω; Ή όταν φοβάσαι το ανεξέλεγκτο της κατάστασης και συ ως ο πιο συνετός και λογικός για να αποτρέψεις το χείρον υποχωρείς πνίγοντας την αντίδρασή σου, καταπίνοντας το θυμό σου;
        Όσο όμως τον αρνείσαι αυτός συσσωρεύεται. Ο θυμός είναι ενέργεια και ως ενέργεια δε χάνεται, απλά αλλάζει μορφή. Γίνεται πόνος, γίνεται θλίψη. Αισθήματα που καθώς δεν εκδηλώνονται, εσωτερικεύονται. Τα περνάμε στο ασυνείδητο για να μη μας ζορίζουν, να μη μας πληγώνουν αλλά αυτά εξακολουθούν να έρχονται ως όνειρα και να στοιχειώνουν τον ύπνο μας. Να γίνονται εφιάλτες και να μας εκδικούνται. Γιατί ο θυμός είναι το πιο ζωντανό κομμάτι του εαυτού μας, αυτό που μας θυμίζει τις δικές μας κόκκινες γραμμές, που διαφοροποιεί τα συναισθήματά μας από τα συναισθήματα των άλλων, τις ανάγκες μας από αυτές των άλλων κι όταν δεν τον αποδεχόμαστε τότε κινδυνεύουμε να χάσουμε την ετερότητά μας και να παραδοθούμε αμαχητί. 

Θυμός και συνειδητή δράση

         Θα μπορούσαν να εφαρμοσθούν τα παραπάνω επιστημονικά συμπεράσματα στη δική μας ζωή; Φυσικά δεν είναι πάντα εύκολο να αλλάξει κανείς τις συνήθειές του και να ελέγξει τον τρόπο που αντιδρά ώστε ο θυμός του να οδηγήσει σε θετικά αποτελέσματα. Μπορούμε να ξεκινήσουμε από τις δικές μας κόκκινες γραμμές. Κόκκινη γραμμή είναι πως δεν ανεχόμαστε το μακρύ χέρι του κεφαλαίου να μπαινοβγαίνει στην τσέπη μας και να αρπάζει αυτά που βγήκαν με τον ιδρώτα μας, από την εργασία μας, αυτά που δικαιούμαστε για να είμαστε υγιείς, να μορφωνόμαστε, να ξεκουραζόμαστε, να έχουμε καλά γεράματα, να διαθέτουμε τα βασικά, τα αυτονόητα δηλαδή. Επί πλέον, είμαστε ενημερωμένοι τι υπάρχει στο βάθος κάθε πολιτικής απόφασης; Κάθε έλλειψη σωστής και πλήρους ενημέρωσης, ή ακόμα και κάθε σκέψη πως “θα τα καταφέρουμε και με λιγότερα”, κάθε “μπορεί και να μη μας πιάσει εμάς η τσιμπίδα” είναι βήματα που θα μας οδηγήσουν στην ήττα.


        Ακόμα, μια ματιά στο παρελθόν λέει πολλά: Τι κέρδισε ο λαός επιλέγοντας εδώ και 70 χρόνια κυβερνήσεις πότε της Ν.Δ, πότε του ΠΑΣΟΚ, πότε κυβερνήσεις συνεργασιών, τεχνοκρατών και τώρα των ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ; Γιατί θα αλλάξουν τα πράγματα προς όφελός μας αν συνεχίσουμε να επιλέγουμε μια από τα ίδια; Καταλαβαίνουμε ότι η πραγματική μάχη δεν είναι αυτή που διεξάγεται ανάμεσα σε πολιτικά κόμματα που υπηρετούν το κεφάλαιο, αλλά η μάχη ανάμεσα στο κεφάλαιο και στους εργαζόμενους; Καταλαβαίνουμε ότι η μόνη λύση που απομένει είναι οι εργαζόμενοι να δράσουν οργανωμένα και μεθοδικά, να πάρουν οι ίδιοι στα χέρια τους όχι μόνο την πολιτική αλλά και την οικονομική εξουσία; Αυτές είναι οι βασικές κατευθύνσεις που οδηγούν τη συνειδητή δράση στο σωστό δρόμο, που οδηγεί στην αναβάθμιση της ζωής μας. Αλλιώς ο άγιος θυμό μας θα πάει για μια ακόμη φορά στράφι.

 

Δημοσιεύουμε το εξαιρετικό σχόλιο-συμπλήρωμα του άρθρου που μας έστειλε φίλος αναγνώστης.

Φίλτατε Αντώνη

        Πολύ καίριο το άρθρο σας. 

Θα μου επιτρέψετε να παραστήσω πάλι τον ετυμολόγο. 

        Η λέξη,στην Ομηρική γλώσσα, σημαίνει το σύνολο των συναισθημάτων, την ψυχική κατάσταση, και ακόμα την ζωή συνολικά. Ναι μεν στα νέα Ελληνικά η έννοιά του περιορίστηκε μόνον στην οργή, αλλά η αρχαία γενικότητα φαίνεται ακόμα στις σύνθετές του λέξεις: εύθυμος, δύσθυμος, πρόθυμος, άθυμος, ράθυμος κ.τ.λ. καθώς και η Ομηρική εχέθυμος.

        Δηλαδή και η ιστορία της λέξης υποστηρίζει τη φράση σας "ο θυμός είναι από τα πιο αρχέγονα συναισθήματα...", και θα προσέθετα και το χαρακτηρισμό, βαθύτατος, και σχεδόν είτε δημιουργός είτε συνδημιουργός των υπολοίπων, μεταγενεστέρων συναισθημάτων. 

        Και πάλι συγχαρητήρια

Νίκος

Μπορείτε να σχολιάσετε...


Security code
Ανανέωση