2018viasmoiΟ άνθρωπος, προιόν της εποχής του, κουβαλάει όλες τις παθογένειες του κοινωνικού συστήματος που τον γέννησε και μέσα στο οποίο ζει και παράγει. Θύμα και θύτης μαζί. Βιαστής και βιαζόμενος, ενεργούμενος και ετεροκατευθυνόμενος σκέπτεται, αισθάνεται και πράττει σύμφωνα με αξιακούς κώδικες που προάγουν την ανελευθερία, που χειραγωγούν και αλλοτριώνουν ό,τι γνήσιο, αληθινό και ανθρώπινο.Lupus homo hominis υπονομεύει και υπονομεύεται, πληγώνει και πληγώνεται μέσα από συμπεριφορές και πράξεις που τραυματίζουν την ανθρώπινη προσωπικότητα και την αξία που ο καθένας διατηρεί ως ανθρώπινη οντότητα. Αιτία όλων αυτών ο ψυχολογικός πόλεμος που δέχεται από το κυρίαρχο σύστημα, η αφόρητη πίεση που υφίσταται μέσα από θεσμούς και τρόπους ζωής που του επιβάλλονται.
Ας προβληματιστούμε..κι ας αντιδράσουμε...

Μερικές φορές αισθανόμαστε παγιδευμένοι. Πότε νοιώθουμε ικανοποιημένοι με το ξεροκόμματο που μας πετάνε και πότε υποτασσόμαστε στη βία που εξασκείται πάνω μας. Αυτοί που υπέκλεψαν την ψήφο μας, αυτοί που πάνω τους στηρίχθηκαν κάποιες ελπίδες για ένα καλύτερο μέλλον έρχονται στη συνέχεια και μας λένε ότι για το καλό μας μειώνουν μισθούς και συντάξεις μας, για το καλό μας πετσοκόβουν πρόνοια και δικαιώματα. Κάποιοι που διαμαρτύρονται

karoto ImgL

ζητώντας το δίκιο τους σέρνονται στα δικαστήρια και πότε-πότε τρώνε και κανένα χέρι ξύλο στις διαμαρτυρίες. Οι κυβερνώντες πετάνε ένα ξεροκόμματο σε κάποιους φτωχούς, που το έχουν κλέψει από άλλους ίσως λιγότερο φτωχούς.. Και το χειρότερο είναι πως κι ακόμη κι εμείς που καταλαβαίνουμε πως κάτι πάει στραβά είμαστε εγκλωβισμένοι σ' αυτό το παιχνίδι. Πότε κυνηγάμε το “καρότο”, αυτό δηλαδή που θεωρούμε πως είναι η ανταμοιβή για την καλή μας συμπεριφορά και πότε σαν τα κακά παιδιά που έκαναν μια αταξία υποτασσόμαστε στο “μαστίγιο” με το οποίο μας επιβάλλεται η θέληση των άλλων.

Από που ξεκινάει το κακό;

        Δικαιολογημένα λοιπόν προσπαθούμε να βρούμε πως καταντήσαμε έτσι. “Το καρότο και το μαστίγιο” δουλεύει μια χαρά στους τόπους δουλειάς, στις οικογενειακές σχέσεις, στις συναναστροφές, στις πολιτικές επιλογές, παντού. Μας έρχονται στο νου σκηνές από την παιδική ηλικία, όταν η ανταμοιβή για τη φρονιμάδα μας ήταν μια καραμέλα μας, ενώ η δικαιολογία για την τιμωρία για τις αταξίες ήταν πως το “ξύλο βγήκε απ' τον παράδεισο”. Αυτό συνεχίστηκε με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, και στις σπουδές μας. Σήμερα η βέργα του δασκάλου θεωρείται ξεπερασμένη; Μήπως ακόμη και η βαθμολογία που ισχύει σε όλες τις εκπαιδευτικές βαθμίδες δεν είναι κάτι σαν “το καρότο και το μαστίγιο”; Από τη μια ο σπουδαστής κυνηγάει το βαθμό και από την άλλη φοβάται την τιμωρία του κανονισμού του σχολείου ή και της οικογένειας. Ένας καλός βαθμός επιβραβεύεται με δωράκια, αγκαλιές και φιλιά, ενώ μια αποτυχία συνοδεύεται από αρνητικά συναισθήματα, επιθετικότητα, επιπλήξεις και περιορισμούς ή στερήσεις υλικών και πνευματικών δικαιωμάτων. Όσο το ψάχνουμε τόσο βρίσκουμε ότι το κακό δεν ξεκινάει από το σχολείο.

        Η χειραγώγηση ξεκινάει από πολύ νωρίτερα. Η ένταξή μας στον κόσμο στον οποίο γεννηθήκαμε, η εκμάθηση των επιτρεπτών τρόπων συμπεριφοράς, του θεωρούμενου καλού ή κακού, των αποδεκτών αρχικά από την οικογένεια, μετά από την παρέα, από τη σχολική τάξη και αργότερα από τον κοινωνικό περίγυρο αξιών και κωδίκων, γίνεται μέσα από ένα ολόκληρο ψυχολογικό σύστημα με κεντρικούς άξονες την επιβράβευση και την τιμωρία. Γενικά, όταν είμαστε καλά και υπάκουα παιδιά μας αγαπάνε, μας κάνουνε τα χατίρια, μας επαινούν και μας φροντίζουν. Αντίθετα η ανυπακοή και η άρνηση για συμμόρφωση έχουν ως αποτέλεσμα τη στέρηση της αγάπης και της αποδοχής, τον εξοβελισμό από την ομάδα και την περιθωριοποίηση. Κι αυτό συνεχίζεται καθώς μεγαλώνουμε και αναζητούμε μια θέση στην κοινωνία. Καλός πολίτης θεωρείται ο φιλήσυχος, ο υπάκουος στα κελεύσματα της κάθε εξουσίας, αυτός που δε διαμαρτύρεται, που δεν αντιδρά. Και είναι βέβαια αυτός που ανταμείβεται με διορισμούς, με προαγωγές, με αμοιβές παχυλές, με τίτλους και τιμές. Μια δωρεά, ένα συσσίτιο, μια υποτροφία, μια ΜΚΟ και η ενσωμάτωση είναι δεδομένη. Από την άλλη μεριά ο σκεπτόμενος, αυτός που δεν έρπει, που δε γίνεται οπαδός, υπήκοος και ποίμνιο, που δε ζει με εκμαυλισμένες και δοσμένες έξωθεν αξίες και ιδανικά, είναι πάντα ο ριγμένος, ο ενοχλητικός, αυτός που διώκεται ή στην καλύτερη περίπτωση αποβάλλεται από το όποιο σύστημα εξουσίας. Με “το καρότο και το μαστίγιο” υποχρεωνόμαστε τελικά να ζούμε μια ζωή που άλλοι έχουν ορίσει και προδιαγράψει.

 

Καρότο και μαστίγιο”: Μία κοινωνική μάστιγα

         Κι αφού έτσι έχουν τα πράγματα τότε τι να συμπεράνουμε; Μήπως “το καρότο και το μαστίγιο” βρίσκεται στο DNA του ανθρώπου; Σίγουρα όχι, διότι αυτή η μέθοδος χειραγώγησης του ανθρώπου δεν υπήρχε πάντα. Στις πρωτόγονες κοινωνίες οι άνθρωποι δεν είχαν ανάγκη να χειραγωγούν ο ένας τον άλλον. Μοιράζονταν την ίδια πρωτόγονη στέγη και κατανάλωναν άμεσα ότι έβρισκαν στη γη, στο κυνήγι και στο ψάρεμα. Τα προβλήματα στις σχέσεις των ανθρώπων γεννήθηκαν όταν άρχισε ο αποθησαυρισμός και αναπόφευκτα γεννήθηκε η ιδιοκτησία υλικών και μέσων παραγωγής. Τότε που μια μικρή μειοψηφία συντηρούσε και αυγάτιζε τον πλούτο της με την ιδιοποίηση της εργασίας της πλειοψηφίας. Επειδή όμως η πλειοψηφία δεν μπορούσε να ανεχθεί κάτι τέτοιο αδιαμαρτύρητα τότε δημιουργήθηκε η ανάγκη της βίαιης επιβολής της θέλησης των λίγων πάνω στους πολλούς, η βία των κυρίων πάνω στους δούλους, των τσιφλικάδων πάνω στους κολίγους, των καπιταλιστών πάνω στους εργάτες. Η αναγκαιότητα εφαρμογής της ανταμοιβής και της τιμωρίας αναπτύχθηκε παράλληλα με την ιδιοποίηση από τους λίγους του πλούτου που παρήγαγαν οι πολλοί.

        Στην κοινωνία του μέλλοντος στην οποία δε θα υπάρχει εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο δε θα υπάρχει και η ανάγκη ποδηγέτησης και χειραγώγησης. Το καρότο και το μαστίγιο, αυτές οι αυταρχικές μέθοδοι κυριαρχίας και επιβολής θα θαφτούν μαζί με το σύστημα που τις γέννησε και τις εξέθρεψε. Θα ανήκουν στην προ Ανθρώπου ιστορία καθώς οι άνθρωποι του αύριο θα κτίζουν με ελεύθερες επιλογές τις ζωές τους πάνω σε ουσιαστικές σχέσεις στηριγμένες στην ισοτιμία και στην αλληλοκατανόηση .

Μπορείτε να σχολιάσετε...


Security code
Ανανέωση