texni-banner

 

Οι απόψεις που εκφράζονται στα άρθρα αποτελούν προσπάθεια προσέγγισης της αλήθειας. Παρατηρήσεις , υποδείξεις, συμπληρώσεις, και διορθώσεις, που θα μπορούσαν να βοηθήσουν σ' αυτή την κατεύθυνση είναι ευπρόσδεκτες.

 


 

Ο κινηματογράφος τα τελευταία χρόνια έχει να παρουσιάσει ξένες ταινίες σύγχρονου ρεαλισμού, που αποκαλύπτουν την καπιταλιστική σαπίλα, όπου γης. «Ο ηλίθιος» είναι η τρίτη Ρωσική ταινία μετά το "Λεβιάθαν" και την "Ελενα", που παρουσιάζουν με ζοφερά χρώματα τη ζωή στη σημερινή Ρωσία.

  • Είσαστε ζωγράφος; Όχι, είμαι αγιογράφος

Συχνά ακούμε αυτή την παράξενη απάντηση και αναρωτιόμαστε, πως είναι δυνατόν να είναι κάποιος αγιογράφος και να μην είναι ζωγράφος, αφού και οι δύο ζωγραφίζουν; Μήπως αγιογραφία σημαίνει απλή αντιγραφή μιας παλιάς εικόνας και γι αυτό δεν έχει καμιά αξία; Μήπως πρόκειται για μια στενοκέφαλη αφοσίωση στην παράδοση;

Από το τραγούδι του Κεμάλ του Μάνου Χατζιδάκι σε στίχους Ν. Γκάτσου:

Ακούστε την ιστορία του Κεμάλ

ενός νεαρού πρίγκιπα, της ανατολής

απόγονου του Σεβάχ του θαλασσινού, 

που νόμισε ότι μπορεί να αλλάξει τον κόσμο.

αλλά πικρές οι βουλές του Αλλάχ

και σκοτεινές οι ψυχές των ανθρώπων....

.....

Καληνύχτα Κεμάλ, αυτός ο κόσμος δε θα αλλάξει ποτέ

Καληνύχτα...”

Πέρα από τη θαυμάσια μουσική, εκείνο που μένει κάθε φορά που ακούμε το τραγούδι είναι ότι “αυτός ο κόσμος δε θα αλλάξει ποτέ”.

Είναι αλήθεια;

Όταν ακούμε αφηρημένη ζωγραφική, ο πρώτος που μας έρχεται στο μυαλό είναι ο Πικάσο. Οι πολλοί λένε πως δεν τον καταλαβαίνουν. Αυτό είναι φυσικό γιατί δεν τον γνωρίζουν. Μερικοί τον θαυμάζουν και τον εξυμνούν ακριβώς επειδή... δεν τον καταλαβαίνουν.

 “Φίλε μου είσαι ρομαντικός. Μακάρι όλοι οι άνθρωποι να ήταν σαν κι εσένα, καλά τα λες, αλλά ο κομμουνισμός δεν μπορεί να εφαρμοστεί κάτω από τις σημερινές συνθήκες!” Κάπως έτσι καταλήγουν στις μέρες μας πολλές συζητήσεις με κομμουνιστές.

Οι καλλιτέχνες είναι φυσικό να αναζητούν το “καινούργιο” όταν δεν τους ικανοποιεί το παλιό. Το ζητούμενο σε κάθε εποχή είναι ποιο είναι το “καινούργιο” και πως μπορεί να εκφρασθεί ώστε το έργο τέχνης να έχει αξία.

     Πρόκειται για μια γαλλική ταινία ταινία που προβάλλεται στους κινηματογράφους. Ένας Παριζιάνος καθηγητής φιλοσοφίας διορίζεται σε μια επαρχιακή κωμόπολη, όπου γνωρίζει και ερωτεύεται την Τζενιφέρ, μια αισιόδοξη απέναντι στη ζωή κομμώτρια.

Για να απολαύσει κανείς έναν εμπρεσιονιστικό πίνακα θα πρέπει να σταθεί σε κάποια απόσταση. Σε απόσταση επίσης -χρονική- θα πρέπει να σταθεί κανείς για να μπορέσει να εκτιμήσει σε βάθος το κίνημα των εμπρεσιονιστών, που ξεκίνησε στο Παρίσι το 1863 με το “Σαλόνι των Απορριφθέντων“.

Ο Ιάκωβος Καμπανέλλης με το θεατρικό έργο του “Τα 4 πόδια του τραπεζιού”, που παρουσιάζει φέτος η θεατρική σκηνή ΕΚΤΟΣ ΣΧΕΔΙΟΥ, μας βάζει στον “όμορφο κόσμο” της μεταπολεμικής αστικής τάξης.

Η αναζήτηση της Ελληνικότητας της Τέχνης στον 20ο αιώνα οδήγησε ζωγράφους και ιστορικούς της τέχνης σε αναζητήσεις και διαδρομές με αφετηρία πάντα την Αρχαία Ελλάδα και με κομβικό σταθμό το Βυζάντιο. Ένα από τα ερωτηματικά ήταν αν μπορούμε με καθαρά εικαστικά κριτήρια να αποδείξουμε τη συνέχεια της ελληνικής ζωγραφικής μέσα στους αιώνες.

Πριν μερικές εβδομάδες αναφερθήκαμε στην έκθεση εικαστικών δημιουργιών στο Μεταξουργείο, που είχε τίτλο “ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΩΡΑ”.

Ο πίνακας ζωγραφικής της Εύης Σαραντέα με τίτλο “Ανεργία” συνοδευόταν από ένα κείμενο, που δεν αναρτήθηκε. Το αντιγράφουμε κατά λέξη:

Η τέχνη του Ισλάμ, που αναπτύχθηκε στις γειτονικές μας χώρες γεννήθηκε το 622, όταν ο Μωάμεθ μετανάστευσε στη Μεδίνα. Τα μνημεία της εκτείνονται από την Ασία, τη Βόρεια Αφρική και φτάνουν μέχρι την Ισπανία. Η “ανάγνωσή” της δεν είναι εύκολη για όσους έχουν συνηθίσει να οριοθετούν την τέχνη στα “Δυτικά” πρότυπα.

Βλέπουμε “φως στο τούνελ”;

Δεν υπάρχει σήμερα ούτε ένας άνθρωπος στη χώρα, που να μην τον απασχολεί το ερώτημα. Τούνελ όμως δεν σημαίνει για όλους το ίδιο πράγμα. Ούτε και φως.

Έχουν περάσει δυόμισι περίπου αιώνες από τη Γέννησή του Γκόγια και ο ζωγράφος αυτός εξακολουθεί να μας συγκλονίζει. Η προσωπικότητά του αν και πέρασαν τόσες γενιές μας μιλάει άμεσα και το πολύπλευρο έργο του εξακολουθεί να είναι και σήμερα επίκαιρο.

Αν 1000 ζωγράφοι στήσουν τα καβαλέτα τους μπροστά στο ίδιο τοπίο θα ζωγραφίσουν 1000 διαφορετικούς πίνακες. Αποκλείεται δύο από αυτούς να είναι οι ίδιοι. Ακόμη και αν όλοι χρησιμοποιήσουν τα ίδια υλικά και την ίδια τεχνοτροπία πάλι δεν θα βρεις δυο ίδιους πίνακες. Πόσο μάλλον όταν ζητήσεις από κάποιους καλλιτέχνες να συμμετάσχουν με ένα έργο τους σε μια έκθεση με τίτλο “ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΩΡΑ”.

Συνάντηση του Σαξόφωνου με τη Λύρα.

Στην αριστερή πλευρά καθόταν ο Σωκράτης Σινόπουλος με τη Λύρα του. Στη μέση της σκηνής του Ηρώδειου το πρώτο Σαξόφωνο, ο Charles Lloyd. Συνδετικός κρίκος η φωνή της Μαρίας Φαραντούρη. Ανάμεσά τους μεγάλοι Αμερικάνοι μουσικοί της τζαζ.

Η συναυλία αρχίζει να ανεβάζει γράδα.

Τι θέλει άραγε να πει ο καλλιτέχνης, αναρωτιόμαστε μερικές φορές όταν βρισκόμαστε μπροστά σε κάποιο πίνακα ζωγραφικής. Ακούμε τους διπλανούς να ψιθυρίζουν: “Εμένα δε μου αρέσει καθόλου!” “Α! Δεν έχεις δίκιο χρυσή μου, είναι καταπληκτικός!”. Και τότε η απορία μας γίνεται ακόμη μεγαλύτερη.

Ο Αϊζενστάιν για τον Γκρέκο

 Όταν μια μεγαλοφυΐα εκφράζεται για μιαν άλλη αξίζει να δίνουμε ιδιαίτερη προσοχή. Η γνώμη του Αϊζενστάιν, του μεγαλύτερου σκηνοθέτη του κινηματογράφου όλων των εποχών, για το Δομίνικο Θεοτοκόπουλο, τον Γκρέκο, έχει ιδιαίτερη βαρύτητα.