texni-banner

 

Οι απόψεις που εκφράζονται στα άρθρα αποτελούν προσπάθεια προσέγγισης της αλήθειας. Παρατηρήσεις , υποδείξεις, συμπληρώσεις, και διορθώσεις, που θα μπορούσαν να βοηθήσουν σ' αυτή την κατεύθυνση είναι ευπρόσδεκτες.

 


 

 “Τίποτα δεν τέλειωσε – τίποτα δεν πάει. Δεν ξέρουν με ποια ράτσα τα βάλανε... Ούτε που τους περνάει από το νου... [βάζει ούζο στο ποτήρι του] ... Θα φορτώσουμε την καντίνα στο αμάξι και θα πάμε να τη στήσουμε αλλού. Κι άμα μας διώξει κι από κει το θηρίο αλλού. Και μετά πάλι αλλού.... Θα τη στήσουμε δίχως άδεια. Πρέπει να ζήσουμε. Κι αν δεν μας επιτρέψει ο νόμος να ζήσουμε... θα τον καταπατήσουμε.” [αδειάζει το ποτήρι του]. ... Αντέχουμε... Μια ακρογιαλιά είναι όλη η χώρα... παντού φυτρώνουμε...

Αυλαία για το θεατρικό έργο “Άγριος σπόρος” και παρατεταμένα χειροκροτήματα.

Έβγαλε γέλιο η παράσταση. Είχε suspense, είχε ατάκες και δημιουργούσε συνεχώς συνειρμούς με τη σημερινή Ελλάδα της κρίσης και των μνημονίων. Απορία: Τα χειροκροτήματα αφορούσαν το “μήνυμα”, που έβγαινε από το έργο; Αφορούσαν την ερμηνεία και τους υπόλοιπους συντελεστές της παράστασης; Κι ακόμη μια απορία: Τι πράγμα είναι αυτός ο “άγριος σπόρος”; Πόσο άγριος είναι; Τι αντοχές του εξασφαλίζει η αγριάδα του;

Σε μια συνέντευξη που έδωσε ο συγγραφέας του θεατρικού έργου Γιάννης Τσίρος στο ερώτημα σχετικά με την επιλογή του τίτλου αναφέρει  ότι άγριοι σπόροι είναι αυτοί που δεν επιδέχονται καλλιέργεια, είναι αυτοί από τους οποίους προέρχονται τα αυτοφυή φυτά. Χρήσιμο θα ήταν να δούμε τη φύση αυτής της κοινωνικής αγριάδας καθώς και τα πιθανά αποτελέσματα του σπόρου κάτω από διαφορετικές καιρικές συνθήκες.

Λογικά, όταν μιλάμε για σπόρο εννοούμε το απαραίτητο στοιχείο για την αναπαραγωγή ενός είδους, για την αναγέννησή του. Όταν μιλάμε για άγριο σπόρο, εννοούμε σπόρο ανθεκτικό, ικανό να φυτρώσει, να επιζήσει και τελικά να ανθίζει ακόμη και κάτω από δυσμενείς συνθήκες.

Ο μύθος

Ο πατέρας ο Σταύρος και η κόρη του η Χαρούλα προσπαθούν να επιζήσουν δουλεύοντας μισονόμιμα, μισοπαράνομα μια καντίνα-σουβλατζίδικο στην παραλία. Οι έρευνες για την εξαφάνιση ενός ξένου τουρίστα φέρνουν τα πάνω κάτω. Οι αρχές απαιτούν από τον πλανόδιο μικροεπιχειρηματία τιμολόγια, αποδείξεις, όρους υγιεινής, δηλαδή πλήρη υποταγή στη νομιμότητα. Όλα αυτά έρχονται την ώρα που ο βιοπαλαιστής Σταύρος είναι υπερχρεωμένος στους προμηθευτές του.

Στο βάθος, αυτοί που κινούν τα νήματα της υπόθεσης είναι οι “ξένοι” που διενεργούν τις έρευνες και πάνω από όλους οι Γερμανοί. Το “θεριό” -όπως ονομάζει ο Σταύρος τις ντόπιες αρχές και τους ξένους- χρησιμοποιώντας την αστυνομική δύναμή τους, καταστρέφουν την καντίνα και εξουθενώνουν ψυχικά πατέρα και κόρη.

Ο πατέρας δεν το βάζει κάτω, και παροτρύνει την κόρη, να στήσουν με τον τσαμπουκά τους κάπου αλλού την καντίνα. Κι αν τους διώξουν κι από κει να πάνε κάπου αλλού. Κι ύστερα αλλού. Ποιος είναι ο λόγος που επιμένουν; Απλά διότι θεωρούν ότι δεν μπορούν να κάνουν τίποτα διαφορετικό. Χρωστάνε επειδή αν δεν χρωστάνε, δεν μπορούν να αγοράσουν, δεν μπορούν να πουλήσουν δηλαδή δεν μπορούν να ζήσουν. Δουλεύουν μισονόμιμα-μισοπαράνομα, εξαπατούν, τα κάνουν πλακάκια με τις ντόπιες αρχές, γιατί αλλιώς δεν μπορούν να τα βγάλουν πέρα, δε μπορούν να επιβιώσουν.

Η κόρη έχει τις νεανικές αντιρρήσεις της, αλλά μένει “κολλημένη” στον πατέρα και ακολουθεί τις επιλογές του. Ο πατέρας, θεωρεί πως είναι κομμάτι από τον “άγριο σπόρο”, το ελληνικό δαιμόνιο, που έχει την ικανότητα να επιζεί κάτω από όλες τις συνθήκες. Θεωρεί πως το DNA του θα του εξασφαλίσει την επιβίωση. Θέλει να συνεχίσει τη λειτουργία της καντίνας του δηλώνοντας μεθυσμένος, ότι θα ξαναπροσπαθήσει αλλού, κι ύστερα αλλού, κι ύστερα αλλού.

Η αισιοδοξίας του ξεπηδά μέσα από την κατάθλιψη και την αγανάκτησή του. Συνδέεται με την ανάγκη επιβίωσης. Αυτή είναι και η βάση πάνω στην οποία δημιουργείται κλίμα αισιοδοξίας. Σ΄ αυτό ακριβώς το σημείο πέφτει η αυλαία και το χειροκρότημα. Το κοινό εισέπραξε αυτό που περίμενε: μια φραστική ελπίδα. Την ελπίδα διεξόδου από την κρίση.

Η πραγματικότητα

Το Σταύρο πρέπει να τον δούμε από δυο πλευρές. Από τη μια σαν άτομο που προσπαθεί να επιβιώσει και δεν το βάζει κάτω. Μέσα σε αφόρητες συνθήκες αγωνίζεται για την επιβίωσή του χρησιμοποιώντας τις κουτοπονηριές του Καραγκιόζη. Είναι αποφασισμένος να επιβιώσει σαν άτομο.

Από την άλλη ο Σταύρος δεν αντιπροσωπεύει μόνο τον εαυτό του, αλλά ένα σύνολο “Σταύρων”. Οι διάφοροι “Σταύροι” προέρχονται από τα παλιά αγροτικά και μικροαστικά στρώματα που ξεκληρίστηκαν τις τελευταίες δεκαετίες. Όσοι δεν εντάχθηκαν στην εργατική τάξη γίνανε μαγαζάτορες, μικροεπαγγελματίες, βιοτέχνες, πλανόδιοι, που προσπαθούν να επιβιώσουν. Ζουν με το όνειρό να γίνουν κι αυτοί μεγάλοι επιχειρηματίες. Πολλοί δε μπορούν να ανταπεξέλθουν στους όρους που τους επιβάλλονται και παραμένουν εξαθλιωμένοι.

Αυτό που συνδέει όλες τις κατηγορίες των Σταύρων είναι ότι όλοι τους εξαρτώνται ολοκληρωτικά από τους “πάνω”, από το κεφάλαιο, ντόπιο και ξένο. Όλοι τελικά σαρώνονται από το κεφάλαιο, που ανάλογα με τις ανάγκες του, με τα συμφέροντά του, άλλοτε τους ανέχεται και άλλοτε τους καταστρέφει. Άλλοτε τους καταπίνει μετατρέποντάς τους σε φτηνό εργατικό δυναμικό και άλλοτε τους ξερνάει πάλι, τους δίνει επιχειρηματικά δάνεια, υποθηκεύει όλο τους το βιος και τους ξαναστέλνει στον Καιάδα.

Άγριος σπόρος” χωρίς ανθοφορία

Οι Σταύροι στην Ελλάδα των μνημονίων ακόμη και τη στιγμή που δέχονται εξοντωτικά πλήγματα μπορούν να χρησιμοποιούν την άγρια αγωνιστικότητά τους για να βιοποριστούν. Είναι όμως αδιέξοδο να προσπαθούν να επιβιώσουν μέσα σε ένα περιβάλλον που δεν μπορούν να ελέγξουν. Γι αυτό αναγκάζονται να παίζουν το ρόλο του κυνηγημένου, του δια βίου κατατρεγμένου

Οι Σταύροι επιμένουν ότι μπορούν ες αεί να επιβιώσουν με το δικό τους τρόπο. Παραμένουν θύματα, όσο δεν περνάει από το μυαλό τους να τα βάλουν με το “θεριό”. Να τα βάλουν με αυτούς που τους οδήγησαν στην υπερχρέωση και στο ξεκλήρισμα. Παραμένουν “φευγάτοι” όσο δεν παίρνουν υπόψη τους ότι το άδικο κοινωνικό σύστημα μέσα στο οποίο προσπαθούν να επιβιώσουν είναι ο καπιταλισμός. Παραμένουν κατατρεγμένοι όσο δεν καταλαβαίνουν ότι στον καπιταλισμό το μεγάλο ψάρι τρώει το μικρό, κι αυτοί είναι μικρά ψάρια. Δεν αντιλαμβάνονται ότι τα μικρά ψάρια αναπαράγονται για να γίνουν βορά του μεγάλου. Ότι το μεγάλο ψάρι γίνεται “θεριό” ακριβώς επειδή τρέφεται με τα μικρά.

Μέσα σ΄ αυτό το περιβάλλον το “θεριό” δεν έχει τίποτα να φοβηθεί από φραστικές κορώνες, απειλές ή νταηλίκια. Οι αποφάσεις που παίρνουν οι Σταύροι μεθυσμένοι με το “αθάνατο κρασί του 21” ή το “αρχαίο πνεύμα αθάνατο” κάθε άλλο παρά αποτελούν εγγύηση για την επιβίωσή τους.

Για να γεμίσει ανθούς η γη.

Ο άγριος σπόρος μπορεί να γίνει ελπιδοφόρος. Η άγρια φύση του μπορεί να ανθοφορήσει αν ποτίζεται από επιστημονικότητα, σωστή οργάνωση και αταλάντευτη αποφασιστικότητα. Άγριοι -πραγματικά άγριοι- σπόροι υπάρχουν μέσα στην κοινωνία. Όμως δεν κληρονομούνται απαραίτητα από πατέρα σε γιο.

ΟΙ σπόροι αυτοί δεν γεννιούνται τυχαία. Η άγρια ομορφιά τους τελεσφορεί όταν πατούν γερά πάνω στις ράγες της κοινωνικής αναγκαιότητας, όταν καταλαβαίνουν την πραγματική φύση του “θεριού” που έχουν να αντιμετωπίσουν. Όταν αντιλαμβάνονται ότι το “θεριό” δεν είναι άλλο από την εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο.

Αυτοί οι σπόροι καταλαβαίνουν ότι δεν μπορούν να είναι ανθεκτικοί , ακαταμάχητοι, όσο παλεύουν ένας-ένας. Η αγριάδα τους διαμορφώνεται και γιγαντώνεται μέσα στον συνειδητοποιημένο και οργανωμένο αγώνα. Σπόρος χωρίς αυτά τα χαρακτηριστικά λουλούδια δε βγάζει. Απλά πουλάει αδιέξοδη αγριάδα.

Μπορείτε να σχολιάσετε...


Security code
Ανανέωση