2018Adimitrioutext ImgL


 

Όταν η ιστορία χάνεται μέσα στην αχλύ του χρόνου και γίνεται θρύλος, όταν το παραμύθι, η μουσική και το τραγούδι αναλαμβάνουν να ζωντανέψουν τη δική τους μαγική αλήθεια τότε και οι λίμνες δανείζονται λίγο από την ομορφιά του μύθου και γίνονται ένα μαζί του.

giannena DIOTI

        Μυθική λοιπόν και παραμυθένια η δική μας λίμνη, που στα νερά της καθρεφτίζονται οι χιονισμένες κορφές από τα περήφανα ηπειρώτικα βουνά και οι μιναρέδες απ το σαράι του Αλή Πασά. Παμβώτιδα τη λένε τα βιβλία της γεωγραφίας, αλλά η λαική μούσα την ονομάζει λίμνη των στεναγμών, λίμνη της κυρα-Φροσύνης.
         Μια φορά, λοιπόν,στα Γιάννενα, δίπλα στη λίμνη ζούσε μια «Κόρη θαυμασίου κάλλους και περιφανούς γένους», σύμφωνα με τον γάλλο πρόξενο στα Γιάννινα Πουκεβίλ, που τη λέγανε Φροσύνη. Ήταν από εύπορη οικογένεια και ανηψιά του δεσπότη της Λάρισσας και μετεπειτα Ιωαννίνων. Από μικρή την είχαν πάντρεψει μ έναν πολύ πλούσιο έμπορο, που για τις δουλειές του ταξίδευε πολύ και έλειπε συνέχεια , έως ότου μάλιστα εγκαταστάθηκε και μόνιμα στη Βενετία. Μόνη καθώς έμενε στο σπίτι η πανέμορφη Φροσύνη κάποια στιγμή η νιότη και η ομορφιά της την παρέσυραν σε μια ερωτική ιστορία που θα γινόταν κι ο χαμός της. Σ ένα από τα ταξίδια του άντρα της στη Βενετία η Φροσύνη συνδέθηκε ερωτικά με τον γιο του Αλή Πασά, Μουχτάρ.
Από τα κάλλη της όμως θαμπώθηκε και ο ίδιος ο αυθέντης της Ηπείρου, που επωφελούμενος της απουσίας του Μουχτάρ σε πολεμική εκστρατεία στην Αδριανούπολη, της πρότεινε να παρατήσει τον γιο του και να γίνει ερωμένη του. Η Φροσύνη αρνήθηκε και ο Αλή την απήγαγε και την έφερε στο χαρέμι του. Το νέο «όχι» της Φροσύνης και η άρνησή της να γίνει δική του με τη θέλησή της εξόργισε σε τέτοιο βαθμό τον δυνάστη, που στη μανία του πάνω την καταδίκασε σε θάνατο με πνιγμό στα νερά της λίμνης. Την επομένη, η άτυχη κόρη με την πιστή της τροφό, που δε θέλησε να την εγκαταλείψει στο τελευταίο της ταξίδι στον άλλο κόσμο, μαζί με άλλες δεκάξι Γιαννιώτισσες φορτώθηκαν σε μια βάρκα, ανοίχτηκαν στη λίμνη και ρίχτηκαν δεμένες στα βαθειά της τα νερά.


"Τ ακούσατε τι γίνηκε 'ς τα Γιάννενα, τη λίμνη,
που πνίξανε τοις δεκαφτά με την κυρά Φροσύνη;
Αχ, Φροσύνη παινεμένη,
τι κακό παθες, καϊμένη!
............
Νά ταν οι πέτραις ζάχαρη, να ρήχνανε 'ς τη λίμνη,
για να γλυκάνη το νερό για την κυρά Φροσύνη.
Αχ, Φροσύνη παινεμένη,
μέσ 'ς τη λίμνη ξαπλωμένη!
Φύσα, βοριά, φύσα, θρακιά, για ν' αγρίεψη η λίμνη,
να βγάλη ταις αρχόντισσαις και την κυρά Φροσύνη.
Φροσύν', σε κλαίει το σπίτι σου, σε κλαίνε τα παιδιά σου
σε κλαίν όλα τα Γιάννενα, κλαίνε την ομορφιά σου.
Αχ, Φροσύνη πέρδικα μου,
μόκαψες τα σωθικά μου!"
Κι αλλού:
"Φυσάει Βορειάς, φυσάει Θρακιάς· τ’ είν’ το κακό που εγίνη
στα Γιάννινα στη λίμνη;
’Δέτε, κυράδες, θάλασσες, τ’ είν’ το κακό που εγίνη!
Επνίξανε τες Δεκαφτά με την Κυρά Φροσύνη.
Αχ! χαλασμός που εγίνη!
............
Μνήμα άφτιαστο σ’ ανθρώπους
της Κυράς να συνταγίσει
και τα πάθεια και τους πόνους
με τη θάλασσα να σβήσει.
Για σταυρό δεν έχει χρεία,
γιατί εσταύρωσε τα χέρια·
είναι ήσυχη και κρύα.
δεν την έφαγαν μαχαίρια.
Τα στήθια τα χιονάτα της γήλιος δε θα μαυρίσει.
Πλυμένα με τη θάλασσα και με τα δάκρυά της,
ολόλευκα κι ασπρότερα θα να φανούν στην Κρίση.
Το κύμα πλένει το κορμί, τα δάκρυα την καρδιά της,
η βαρυστέναχτη ψυχή θα λάβη τη γιατρειά της."

        Αυτά τραγουδούσε η λαική ψυχή, που μέσα στη μεγαλοθυμία της ξέχασε τα συμβατικά ολισθήματα της Φροσύνης και κράτησε μόνο τον έρωτα, το πάθος, την οδύνη, το θάνατο.Όλα δηλαδή τα αληθινά και αυθεντικά στοιχεία της ανθρώπινης ύπαρξης στη διαχρονικότητά της. Ακόμα η δουλωμένη ρωμέικη ψυχή θέλησε να δει στην άρνηση της λυγερής τη δύναμη της αντίστασης στο βάρβαρο δυνάστη αναζητώντας στο "όχι", που αντέταξε η Φροσύνη στον πανίσχυρο πασά, τη δική της κρυμμένη περηφάνεια, τη δική της θέληση για αγώνα.
        Κι έτσι φτιάχτηκε από το λαικό ποιητή με παραλλαγές και σε διάφορες εκδοχές μια ερωτική ιστορία με ηρωίδα την κυρά-Φροσύνη, που έχοντας με το φριχτό της τέλος καθαρθεί από λάθη κι αμαρτίες, ταυτίστηκε στη λαική ψυχή με τις αξίες της θυσίας για την αγάπη και την ελευθερία.
Μια ρομαντική ιστορία με διαστάσεις ανατολίτικου παραμυθιού και αρχαίας τραγωδίας.

 

Μπορείτε να σχολιάσετε...


Security code
Ανανέωση