Έχει γεμίσει ο κόσμος “να είσαι ο εαυτός σου”. Ζωγραφιές στο διαδίκτυο, κάρτες με καρδούλες, μπλουζάκια, τουριστικά σουβενίρ και βάλε. Be yourself, βεβαίως βεβαίως!... Μπορεί να ξεκίνησαν από την Αμερική, αλλά εμείς γρήγορα τα αφομοιώνουμε, και τα κάνουμε “δικά μας”. Τα ασπαζόμαστε με σιγουριά και στη συνέχεια φροντίζουμε να τα διαβιβάσουμε μέσω διαδικτύου... “σ' αυτούς που αγαπάμε”. Κάπως έτσι γίνονται τα πράγματα.

Τι υπερασπιζόμαστε όταν αποδεχόμαστε το “να 'σαι ο εαυτός σου”; Υπερασπιζόμαστε την προσπάθεια να μείνουμε αληθινοί, να μην υποκρινόμαστε; Καμιά αντίρρηση. Μήπως όμως δηλώνουμε έμμεσα την εμμονή μας στην υπεράσπιση του εαυτού μας, έτσι όπως τον διαμορφώνει το σάπιο κοινωνικό σύστημα που μας περιβάλλει; Εδώ το πράγμα αλλάζει.

Θα εκπλαγεί κανείς αν παρατηρήσει πόσο συχνά και με πόσους διαφορετικούς τρόπους διαδίδεται και υιοθετείται το “να 'σαι ο εαυτός σου”. Κάποιοι ηλικιωμένοι, για να δικαιολογήσουν τις επιλογές της ζωής τους το αποδέχονται με μεγάλη χαρά. Αν το απέρριπταν θα έπρεπε πρώτα να αρνηθούν τις λαθεμένες επιλογές τους, κι αυτό τους δημιουργεί συνειδησιακή σύγκρουση. Μεσήλικες και των δύο φύλων το βρίσκουν βολικό, γιατί αφού είναι ευχαριστημένοι από τον εαυτό τους έχουν κάθε λόγο να μένουν οι ίδιοι. Αρκετοί νεώτεροι, έχουν τους δικούς τους λόγους. Βιάζονται να επιβεβαιώσουν την αξία τους, για να μπορέσουν να αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις της που συναντούν. Σε όλες τις ηλικίες λοιπόν υπάρχει κάποια δικαιολογία για να αποδέχεται κανείς το “be yourself”.

Αλήθεια, πως γίναμε αυτό που είμαστε;

Καλή ερώτηση. Για να βρεθούμε στο σημείο που είμαστε δεν πέσαμε έτοιμοι από τον ουρανό, ούτε φτάσαμε ως εδώ σαν έρημοι και μοναχικοί καβαλάρηδες. Κάποιοι μας βοήθησαν. Ποιοι;

Στη βρεφική και παιδική ηλικία φρόντισε η οικογένεια να καθοδηγήσει τα ασταθή βήματά μας και να μας προσφέρει τα πρώτα πρότυπα για τη ζωή. Ποια οικογένεια; Όσο περισσότερο εμβαθύνουμε στις οικογενειακές σχέσεις τόσο περισσότερα προβλήματα ανακαλύπτουμε. Η οικογένεια δεν είναι πάντα το υγιές κύτταρο που θα συμβάλει σωστά στη διαπαιδαγώγηση. Πόσο ικανή επομένως είναι σήμερα μια οικογένεια να δώσει σωστές βάσεις στο παιδί, ώστε κάποια στιγμή αυτό να διαμορφωθεί τόσο σωστά, που τελικά να αξίζει να θέλει “να είναι ο εαυτός του”;

Από την παιδική μέχρι την εφηβική ηλικία βασικό ρόλο στη διαμόρφωση του παιδιού παίζει η εκπαίδευση. Το εκπαιδευτικό όμως σύστημα δημιουργεί ένα ψεύτικο και σαθρό υπόβαθρο, πάνω στο οποίο ο νέος άνθρωπος προετοιμάζεται να αντιμετωπίσει τα προβλήματα. Η εκπαίδευση προσφέρει έναν ορυμαγδό από πληροφορίες αλλά δεν προσφέρει γνώση. Οι πληροφορίες που δέχεται ο εκπαιδευόμενος δεν είναι παρά “πλίνθοι και κέραμοι ατάκτως ερριμμένα”, που έλεγε και ο Ξενοφώντας. Ο μαθητής αποκτά μια στοίβα σωστών και λαθεμένων, χρήσιμων και άχρηστων, αναγκαίων και περιττών πληροφοριών. Αγνοώντας ακόμη και την ύπαρξη του βασικού εργαλείου της διαλεκτικής, δε μπορεί να βγάλει άκρη, δεν μπορεί αξιοποιήσει τις πληροφορίες, αδυνατεί να τις συνδέσει δημιουργικά ώστε να μπει στην ουσία τους αλλά και να τις συσχετίσει με τις κοινωνικές του σχέσεις.

Το τσιμεντάρισμα του “πιστεύω” μας πραγματοποιείται σε όλες τις ηλικίες με την πλύση εγκεφάλου που δεχόμαστε από τα ΜΜΕ, τον εργασιακό χώρο, τη φτηνή διασκέδαση, τα αθλητικά θεάματα, τα παγκοσμιοποιημένα “πολιτιστικά” δηλητήρια” καθώς και τα πακέτα συμπεριφοράς, που έχουν πρότυπο τη σύγχρονη γκλαμουριά.

Για ποιον εαυτό μας λοιπόν μιλάμε;

Γι αυτόν που είναι καλά ματσωμένος ή γι αυτόν που τα φέρνει δύσκολα βόλτα ή ζει ακόμη και κάτω από τα όρια της φτώχειας;

Γι αυτόν που μένει σε μέγαρο ή γι αυτόν που κινδυνεύει να του πάρει το σπίτι η τράπεζα; Ή μήπως για τον άστεγο που κοιμάται στους δρόμους και τα παγκάκια;

Γι αυτόν που πουλάει την υγεία ή γι αυτόν που δεν έχει λεφτά να την αγοράσει;

Γι αυτόν που εκμεταλλεύεται την ξένη εργασία ή γι αυτόν που πουλάει την εργατική του δύναμη για να ζήσει;

Για αυτόν που αγωνίζεται στους δρόμους για να μην περάσουν τα μνημόνια ή γι αυτόν που παρακολουθεί άβουλος τη δική του σφαγή στην τηλεόραση;

Ποιος είναι λοιπόν αυτός ο υγιής “εαυτός”, που αξίζει να μείνει ίδιος κι απαράλλαχτος, αγέρωχα και πεισματικά αμετακίνητος;

Τὰ πάντα ῥεῖ

Δεν μπορείς να μπεις στο ίδιο ποτάμι για δεύτερη φορά” έλεγε ο Έλληνας φιλόσοφος Ηράκλειτος. Όλα αλλάζουν. Φύση, άτομα και κοινωνία αλλάζουν διαρκώς.

Δε μπορούμε να μείνουμε πεισματικά στο δόγμα “να είσαι ο εαυτός σου” γιατί ο άνθρωπος αλλάζει διαρκώς και πρέπει να αλλάζει. Αλλάζει σαν είδος αργά και βασανιστικά, αλλά αλλάζει. Την αλλαγή μπορεί να μην την αντιλαμβάνεται αλλά ο ίδιος είναι κομμάτι της εξέλιξης της κοινωνίας. Αν δεν άλλαζε ο άνθρωπος θα ζούσε ακόμα σαν πίθηκος. Αλλάζει αλλάζοντας τη φύση, το περιβάλλον του, την ίδια την κοινωνία μέσα στην οποία ζει. Κάτω από την επίδραση των αλλαγών που προκαλεί, αλλάζει και ο ίδιος. Μαθαίνει από τις επιτυχίες και τα λάθη του. Ματώνει, πέφτει, σηκώνεται και προχωράει.

Αν λοιπόν ο άνθρωπος αλλάζει, γιατί μας παροτρύνουν με τόσους τρόπους να μείνουμε οι εαυτοί μας; Μήπως δεν είναι και τόσο αθώο αυτό το πεισματάρικο “να είσαι ο εαυτός σου”; Μήπως κάποιοι έχουν συμφέρον από τη στασιμότητα, την τόνωση της ατομικότητας και την εμμονή σ΄ αυτό που υπάρχει σήμερα;

Συμφέρον έχει αυτός που τρέφεται από την “ακινησία” των άλλων ανθρώπων για να τους εκμεταλλεύεται. Οι αφεντάδες, με άλλα λόγια, έχουν συμφέρον, γιατί ξέρουν πως μια ουσιαστική αλλαγή στη στάση των ραγιάδων σημαίνει γκρέμισμα του θρόνου τους.

Αν μέχρι τώρα παρακολουθούσαμε παθητικά τη σφαγή των δικαιωμάτων μας από τα κανάλια όχι μόνο δεν είναι ντροπή, όχι μόνο δεν είναι κακό, αλλά είναι επιβεβλημένο να αλλάξουμε. Έχουμε συμφέρον να πάψουμε να είμαστε αυτοί που είμαστε. Για να προστατεύσουμε την ίδια μας τη ζωή, έχουμε συμφέρον να αλλάξουμε, να συμπαραταχθούμε με αυτούς που αγωνίζονται καθημερινά στους δρόμους για ψωμί και δικαιώματα. Μας πάει πιο κοντά στο στόχο μας για μια καλύτερη ζωή, αν πάψουμε να είμαστε ο εαυτός μας και γίνουμε καλύτεροι, πιο σωστοί, πιο δυναμικοί.

Τι μας διδάσκουν; Τι ακούμε; Τι βλέπουμε; “Να είμαστε ο εαυτός μας”, “Αυτός ο κόσμος δεν θα αλλάξει ποτέ”, “Εδώ που φτάσαμε δε γίνεται τίποτα” κι ένα σωρό άλλες τέτοιες ανιστόρητες και αντικοινωνικές εκφράσεις, που δεν είναι παρά τα απαραίτητα δηλητήρια για την αποδοχή των μνημονίων, των πολέμων, της καταστροφής της ζωής.

Να αλλάζουμε γιατί έχουμε συμφέρον να αλλάζουμε. Να γινόμαστε όλο και πιο αγωνιστικοί, όλο και πιο δυνατοί, σφιγμένοι σα γροθιά, οργανωμένοι ο ένας κοντά στον άλλο.

Φτάνει πια! Ως εδώ! Έχουμε συμφέρον να σταματήσουμε να είμαστε κάθε μέρα ο χθεσινός εαυτός μας. Έχουμε συμφέρον να βγούμε από το αλώνι που είναι γεμάτος καταπίεση φόβο και αυταπάτες. Μπορούμε και πρέπει να αλλάζουμε διαρκώς τον εαυτό μας γιατί κατά βάθος η λέξη “άνθρωπος” είναι συνώνυμη με τη λέξη “αλλαγή”.

Μπορείτε να σχολιάσετε...


Security code
Ανανέωση