Η Επανάσταση είναι μια απότομη ποιοτική αλλαγή. Όπως συμβαίνει με το νερό που σιγά-σιγά ζεσταίνεται και ξαφνικά αρχίζει να βράζει και να εξατμίζεται σ' όλη του τη μάζα, έτσι συμβαίνει και στη ζωή.

Όταν οι επιστημονικές ανακαλύψεις πάρουν επαναστατικό χαρακτήρα, η εφαρμογή τους στην πράξη επηρεάζει τις σχέσεις των ανθρώπων.

Στο παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ του 2016 στο Νταβός της Ελβετίας κεντρικό θέμα ήταν η “4η Βιομηχανική Επανάσταση”. Συζητήθηκε η πλήρης αυτοματοποίηση της βιομηχανικής παραγωγής, η ρομποτική, η λεγόμενη τεχνητή νοημοσύνη και γενικά η αντικατάσταση πολλών εργασιών των ανθρώπων από εξελιγμένες μηχανές. Δεν επρόκειτο για κεραυνό εν αιθρία. Οι προηγούμενες Βιομηχανικές Επαναστάσεις προκάλεσαν κοινωνικές αναταράξεις.

Οι Βιομηχανικές Επαναστάσεις

Η ζωή της εργατικής τάξης στην πρώτη εκβιομηχάνιση της παραγωγής επηρεάστηκε άμεσα. Οι μηχανές αντικαθιστούσαν τη χειρωνακτική εργασία, επιτάχυναν την παραγωγή και οι βιομήχανοι απέλυαν το “πλεονάζον” εργατικό δυναμικό. Οι εργάτες δεν μπορούσαν να αντιληφθούν τι πραγματικά έφταιγε, θεωρούσαν ότι στη βιομηχανική επανάσταση οφειλόταν η σχετική επιδείνωση της ζωής τους και άρχισαν να καταστρέφουν τις μηχανές. Αυτή ήταν μια λαθεμένη αντίδραση, διότι η εργατική τάξη στρεφόταν εναντίον των μηχανών, που η ίδια είχε δημιουργήσει με τον ιδρώτα της και όχι εναντίον των καπιταλιστών, που είχαν στην κατοχή τους τις μηχανές.

Τα αδιέξοδα της άναρχης παραγωγικής διαδικασίας οδήγησαν την ανθρωπότητα σε κοινωνικές συγκρούσεις και πολέμους. Στα μέσα του περασμένου αιώνα η Επιστημονική και Τεχνολογική Επανάσταση οδήγησε νέες μάζες εργατικού δυναμικού στην ανεργία. Οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές αντικατέστησαν τις γραφομηχανές, τα ΑΤΜ αντικατέστησαν υπαλλήλους τραπεζών, οι αυτοματισμοί έριξαν στην ανεργία εκατομμύρια εργατών, ενώ οι μηχανές CNC άρχισαν να αντικαθιστούν ακόμη και τους πιο εξειδικευμένους τεχνίτες.

Οι συνέπειες για την κοινωνία έχουν αρχίσει να παίρνουν ραγδαίες διαστάσεις. Όχι μόνο η χειρωνακτική εργασία αλλά ακόμη και τα νέα επαγγέλματα, που απαιτούν εξειδικευμένες γνώσεις και δεξιότητες εξαφανίζονται λίγα μόλις χρόνια μετά την εμφάνισή τους. Η πρόοδος της ανθρωπότητας αντί να κάνει καλύτερο το αύριο, το μετέτρεψε σε ένα διαρκή εφιάλτη τόσο για τους άνεργους, όσο και για όσους εργάζονται.

Οι προβλέψεις στο Νταβός για την 4η Βιομηχανική Επανάσταση

Η πρόβλεψη των εκπροσώπων των μεγάλων Επιχειρηματικών Ομίλων που συμμετείχαν στο Φόρουμ του Νταβός το 2016 ήταν ότι αυτή η ραγδαία ανάπτυξη των παραγωγικών δυνάμεων, θα επηρεάσει όχι μόνο την παραγωγή, αλλά και την εργασία των ανθρώπων, υπονοώντας ότι εκατομμύρια άνθρωποι θα προστεθούν στις στρατιές των ανέργων. Δεν έκρυβαν την ικανοποίησή τους: Υποστήριξαν ότι ”πάντοτε μπορούμε να προχωρήσουμε ταχύτερα από όσο νομίζουμε ότι μπορούμε”. Θεώρησαν ότι “η ευκαιρία για την ανύψωση της ποιότητας της ζωής είναι η μεγαλύτερη Επιχειρηματική ευκαιρία”.

Όλες οι χώρες χρειάζονται ένα Υπουργό Μέλλοντος, υποστηρίζουν εκείνοι που επεξεργάζονται τρόπους για την αύξηση των πωλήσεων των προϊόντων υψηλής τεχνολογίας. Οι Ευρωπαίοι που θέλουν να θωρακίσουν τους εαυτούς τους απέναντι στους ξένους ανταγωνιστές τους τονίζουν: Πρέπει να θωρακίσουμε την ανταγωνιστικότητα στην Ευρωπαϊκή Ένωση”. Με άλλα λόγια, όλοι μαζί και ο καθένας χωριστά προσπαθούν να καρπωθούν τα αποτελέσματα της 4ης Βιομηχανικής Επανάστασης.

Η πρόβλεψη για το μέλλον

Η ιστορία όλων των βιομηχανικών επαναστάσεων, που ξεκίνησαν εδώ και 3 περίπου αιώνες μιλάει από μόνη της: Η ανεξέλεγκτη χρήση των νέων τεχνολογιών συσσωρεύει το ένα μετά το άλλο τα κοινωνικά προβλήματα. Διαβλέποντας τις επιπτώσεις από τη χρήση των τεχνολογικών επιτευγμάτων δέχονται γενικά και αόριστα ότι “πρέπει πρώτα να δημιουργήσουμε κοινωνική δικαιοσύνη”. Καλό ακούγεται, αλλά εύλογα μπορεί να αναρωτηθεί κανείς γιατί αυτό δεν έγινε εφικτό στις τρεις προηγούμενες Βιομηχανικές επαναστάσεις και μπορεί να γίνει εφικτό στην τέταρτη;

Οι βιομηχανικές επαναστάσεις ίσως να καλυτέρεψαν την ποιότητα της ζωής ενός μικρού μέρους της ανθρωπότητας αλλά δεν καλυτέρεψαν τη ζωή της ανθρωπότητας. Το μεγαλύτερο μέρος από τα 7,5 δισ. των ανθρώπων εξακολουθεί να ζει σε συνθήκες απίστευτης φτώχειας και εξαθλίωσης. Στο 1/4 της γης δεν υπάρχει ηλεκτρικό ρεύμα, ενώ πάνω από το μισό του πληθυσμού της γης αδυνατεί να καλύψει στοιχειώδεις ανθρώπινες ανάγκες. Κάθε χρόνο εκατομμύρια άνθρωποι πεθαίνουν επειδή δεν έχουν πρόσβαση σε καθαρό νερό. Εκατομμύρια παιδιά πεθαίνουν από έλλειψη εμβολίων. Η εφαρμογή της πιο προηγμένης τεχνολογίας στην πολεμική βιομηχανία σπέρνει καθημερινά το θάνατο και τη δυστυχία σε πολλά σημεία του πλανήτη.

Μόνο η μειοψηφία των ανθρώπων που ζουν στις 15 πιο αναπτυγμένες καπιταλιστικές χώρες γεύεται τα αποτελέσματα των Βιομηχανικών Επαναστάσεων. Οι τεράστιες δυνατότητες που δημιουργούνται με τις νέες τεχνολογίες οδηγούν τεράστιες μάζες εργαζομένων στην ανεργία, ενώ γι αυτούς που εξακολουθούν να εργάζονται αποτελούν πραγματικό εφιάλτη. Τι πρέπει λοιπόν να αλλάξει ώστε να αρθούν αυτές οι αρνητικές συνέπειες;

Μία ομιλήτρια στο Νταβός πρότεινε: Η Τέταρτη Βιομηχανική Επανάσταση θα πρέπει να είναι επανάσταση αξιών. Το ζητούμενο όμως είναι να καθορίσουμε ποιων αξιών και ποιος θα τις πραγματοποιήσει.

Η πορεία της κοινωνίας.

Στην παραγωγή πρωτεύοντα ρόλο παίζουν οι σχέσεις ιδιοκτησίας, δηλαδή ποιος έχει στην κατοχή του τα μέσα παραγωγής. Αυτό αποτελεί και τη ραχοκοκκαλιά των οικονομικών σχέσεων για την παραγωγή, την ανταλλαγή, την κατανομή και την κατανάλωση των υλικών αγαθών. Στο σημερινό κοινωνικό σύστημα ο καπιταλιστής κατέχει τα μέσα παραγωγής και ιδιοποιείται το αποτέλεσμα της εργασίας των εργαζομένων. Τον ενδιαφέρει ο άνθρωπος μόνο σαν εμπόρευμα και όχι σαν άνθρωπος. Προσπαθεί να αγοράσει την εργατική δύναμη όσο γίνεται πιο φτηνά για να αντιμετωπίσει τον ανταγωνισμό. Οι άνεργοι, οι φτωχοί, οι εξαθλιωμένοι, οι νεκροί από τους ιμπεριαλιστικούς πολέμους δεν έχουν καμιά σημασία για τους καπιταλιστές.

Αν αγνοήσουμε τις σχέσεις ιδιοκτησίας όλες οι ιστορικές εποχές δεν διαφέρουν παρά μόνο ως προς το επίπεδο του τεχνικού εξοπλισμού της εργασίας. Αυτή είναι μία λαθεμένη προσέγγιση με βλαβερές συνέπειες για όλους τους λαούς.

Για να αρθούν τα κοινωνικά αδιέξοδα θα πρέπει να αρθούν οι αιτίες που τα προκαλούν, δηλαδή να επιτευχθεί η κοινωνικοποίηση των μέσων παραγωγής. Θα πρέπει με λίγα λόγια οι παραγωγοί του ανθρώπινου πλούτου, οι εργαζόμενοι, να γίνουν ιδιοκτήτες των μέσων παραγωγής, που τώρα βρίσκονται στα χέρια των καπιταλιστών. Η 4η Βιομηχανική Επανάσταση για να λύσει τα μεγάλα κοινωνικά προβλήματα θα πρέπει να πάψει να βρίσκεται στην υπηρεσία του Κεφαλαίου και να περάσει στα χέρια αυτών που παράγουν τον πλούτο.

Μόνο το σοσιαλιστικό-κομμουνιστικό κοινωνικό σύστημα μπορεί να βγάλει την ανθρωπότητα από τα σημερινά αδιέξοδα. Η ιστορική εμπειρία της οικοδόμησης του σοσιαλισμού στην ΕΣΣΔ και τις άλλες χώρες απέδειξε ότι η τεχνολογική πρόοδος μπορεί να λύσει αυτά τα κοινωνικά προβλήματα. Τα λάθη και οι παρεκκλίσεις, που οδήγησαν στην επιστροφή στην καπιταλιστική βαρβαρότητα δεν αναιρούν την αναγκαιότητα του σοσιαλισμού. Αντίθετα, τα όλο και μεγαλύτερα αδιέξοδα που δημιουργούνται στον καπιταλισμό, κάνουν όλο και πιο επείγουσα την ανάγκη της σοσιαλιστικής επανάστασης.

Μπορείτε να σχολιάσετε...


Security code
Ανανέωση