Δεν είναι σπάνιο το φαινόμενο πολλοί να ανατρέχουν στους σοφούς της αρχαιότητας για να καταλάβουν τι φταίει που ο Ελληνικός λαός δεινοπαθεί σήμερα από τον ορυμαγδό των αντιλαϊκών μέτρων, που θεσπίζουν η μία μετά την άλλη οι κυβερνήσεις.

 

Στο διαδίκτυο κυκλοφορούν κείμενα, που αν δεν γνωρίζαμε ότι έχουν γραφτεί πριν 24 αιώνες θα νομίζαμε ότι έχουν γραφτεί για την εποχή μας. Σε μια επιλογή από κείμενα του Δημοσθένη διαβάζουμε τις παρακάτω καταγγελίες:

  • “Οι πολιτευόμενοι και διαχειριστές των κοινών δωροδοκούνται και εξαγοράζονται”.

  • “Ο καθένας τρέφει την ψευδαίσθηση ότι η συμφορά δεν θα χτυπήσει τη δική του πόρτα”.

  • “Άλλοτε οι Έλληνες ήταν πάντα έτοιμοι να θυσιαστούν για την ελευθερία. Σήμερα είναι έτοιμοι να υποδουλωθούν”.... “Δεν πολιτεύονταν για να κάνουν περιουσία, αλλά ο καθένας τους πίστευε ότι έπρεπε να αυξήσει τα έσοδα του δημοσίου”.

  • “Θυσιάστηκαν απερίσκεπτα τα συμφέροντα της πόλης με αντάλλαγμα μια πρόσκαιρη δημοτικότητα”.

Στο τέλος σαν συμπέρασμα από τα παραπάνω βγαίνει πως “σήμερα δεν υπάρχει κανείς από τους «ρήτορες» και τους «πολιτικούς» που να αναλογίζονται, πόσο μάλλον να λένε, τέτοια λόγια...”

Λείπουν σήμερα οι ρήτορες και οι πολιτικοί;

Ενώ δεν έχουμε λόγο να αμφισβητήσουμε τα λόγια του Δημοσθένη, θεωρούμε το συμπέρασμα αυτό τελείως αβάσιμο, διότι από την αρχαία εποχή μέχρι σήμερα η ρητορική έχει εμπλουτισθεί με τις δυναμικές Τεχνικές του Ψυχολογικού Πολέμου. Σε συνδυασμό με τη χρήση των πιο σύγχρονων οπτικοακουστικών εφέ η “ρητορική” σήμερα των πολιτικών είναι πειστικότερη από ποτέ άλλοτε.

Μπορούμε να αναφέρουμε σαν παράδειγμα το Γεώργιο Παπανδρέου, τον επονομαζόμενο και “Γέροντα της Δημοκρατίας”, που έπαιξε μεγάλο ρόλο στην Ελληνική μεταπολεμική ιστορία και θεωρήθηκε σαν ένας από τους καλύτερους ρήτορες της νεώτερης Ελλάδας. Αυτό του το χάρισμα δεν τον εμπόδισε να προσδέσει ακόμη περισσότερο την Ελλάδα στο άρμα της Αγγλοαμερικανικής εξάρτησης και να ευθύνεται για πολλά από τα δεινά του Ελληνικού λαού. Παρόμοια παραδείγματα υπάρχουν πολλά και από τον Ελληνικό και από το διεθνή χώρο. Ηγέτες και ρήτορες με τα κριτήρια, που αναφέρει ο Δημοσθένης υπάρχουν και σήμερα αλλά οδηγούν το λαό από τη μία συμφορά στην άλλη.

Μια πιο προσεκτική ματιά στο κείμενο του Δημοσθένη

Αξίζει να σταθούμε σε μια σημαδιακή φράση του Δημοσθένη: “Στις μέρες μας -λέει ο Δημοσθένης- αντίθετα, όλα τούτα έχουν ξεπουληθεί σαν εμπορεύσιμα αγαθά”. Στεκόμαστε στη λέξη εμπορεύσιμα και επισημαίνουμε ότι το κοινό χαρακτηριστικό ανάμεσα στην αρχαία και τη σύγχρονη εποχή ήταν η εμπορευματική παραγωγή. Δηλαδή στην αρχαία Ελλάδα η παραγωγή των υλικών αγαθών είχε φτάσει σχετικά σε πολύ υψηλό επίπεδο και είχε αποκτήσει εμπορευματικό χαρακτήρα: Τα τότε αφεντικά, οι δουλοκτήτες, χρησιμοποιούσαν τους δούλους (που αποτελούσαν τα εργαλεία της εποχής εκείνης) με σκοπό την παραγωγή εμπορευμάτων που αντάλλασσαν στην αγορά με χρήμα, όπως γίνεται και σήμερα.Το κοινό χαρακτηριστικό λοιπόν ανάμεσα στην αρχαία και τη σημερινή εποχή ήταν ο εμπορευματικός, ο εκμεταλλευτικός χαρακτήρας του κοινωνικού συστήματος.

Στην δουλοκτητική Ελλάδα οι δούλοι, που αποτελούσαν το 90% του πληθυσμού, ήταν κι αυτοί εμπόρευμα. Στη σημερινή καπιταλιστική Ελλάδα, που δεν υπάρχουν δούλοι, εμπόρευμα είναι η εργατική δύναμη αυτών που δεν έχουν στην ιδιοκτησία τους μέσα παραγωγής (δηλαδή μηχανήματα, εργαλεία, πρώτες ύλες κλπ).

Από την αρχαιότητα μέχρι το σήμερα

Ο εκμεταλλευτικός χαρακτήρας του τότε και του σημερινού κοινωνικού συστήματος υπαγόρευαν από τότε μέχρι σήμερα και την ηθική της άρχουσας τάξης, την ηθική του κέρδους, δηλαδή του ατομικού πλουτισμού από την εκμετάλλευση ξένης εργασίας.

Ο Δημοσθένης και οι συγκαιρινοί του ρήτορες, σοφοί και πολιτικοί δεν ήταν δυνατόν να κάνουν ένα τέτοιο συλλογισμό, διότι η αρχαία κοινωνία δεν διέθετε τότε ούτε τις υλικές προϋποθέσεις, ούτε την απαιτούμενη κοινωνική εμπειρία και επιστημονική ωριμότητα. Η ανθρωπότητα έπρεπε να περάσει μέσα από μύρια βάσανα και ανθρώπινες θυσίες μέχρι να καταφέρει να απορρίψει τις αντιεπιστημονικές αναλύσεις και να ξεδιαλύνει τις μέχρι τότε αυταπάτες. Αυτό έγινε στα μέσα του 19ου αιώνα με τη μαρξιστική ανακάλυψη του νόμου της υπεραξίας..

Έπρεπε δηλαδή οι πρώιμες υλιστικές αντιλήψεις να αντικατασταθούν από τον επιστημονικό μαρξισμό, ώστε οι λαοί να αρχίσουν να κατανοούν τους νόμους της κοινωνικής εξέλιξης και να τις χρησιμοποιούν σαν εργαλείο όχι μόνο για την ερμηνεία αλλά και για τη συνειδητή αντικατάσταση του κοινωνικού συστήματος, με ένα νέο, στο οποίο δεν θα υπάρχει εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο.

Πόσο δίκιο είχε ο Δημοσθένης;

Δεν ήταν ποτέ δυνατόν στις μέρες του ο Δημοσθένης να αναγνωρίζει τους δούλους σαν κοινωνική τάξη. Ούτε οι ίδιοι οι δούλοι τότε δεν αγωνίζονταν ταξικά. Οι δούλοι, με τις χιλιάδες εξεγέρσεις τους σε όλο τον γνωστό αρχαίο κόσμο, είχαν στόχο να απελευθερωθούν από τα αφεντικά τους, όχι για να δημιουργήσουν ένα δικό τους κράτος χωρίς εκμετάλλευση, αλλά αποκτώντας την ελευθερία τους να συμμετάσχουν όπως και τα αφεντικά τους στην εμπορευματική παραγωγή.

Τόσο οι αρχαίοι όσο και οι σημερινοί πολιτικοί και ρήτορες, μεγάλοι και μικροί, που υπηρετούν τα συμφέροντα της τάξης των εκμεταλλευτών δε μπορούν παρά να εκφράζουν ξεπερασμένες ρομαντικές αντιλήψεις και να προτείνουν κατά βάση αντιλαϊκές πολιτικές, που συμφέρουν μόνο την άρχουσα τάξη. Το ουσιαστικό λοιπόν ζήτημα δεν είναι το πόσο ωραία ρητορεύουν ή πόσο ηθικές είναι οι προθέσεις τους, αλλά ποιας τάξης τα συμφέροντα υπερασπίζονται.

Στη σημερινή εποχή υπάρχει και η επιστημονική γνώση και η ιστορική εμπειρία για την επιστημονική διάγνωση των κοινωνικών προβλημάτων. Εκείνο που απαιτείται για τη λύση του σημερινού κοινωνικού προβλήματος δεν είναι οι ρητορείες και η αναχρονιστική ηθικολογία αλλά η συνειδητή ταξική δράση. Χωρίς αυτή οι ρήτορες και οι πολιτικοί ηγέτες της άρχουσας τάξης θα παρελαύνουν ο ένας μετά τον άλλο, η λύση θα αναζητείται στα αρχαία συνταγολόγια και τα βάσανα των ανθρώπων του λαού θα διαδέχονται το ένα το άλλο.

....................................................................

Το κείμενο που διακινείται στο διαδίκτυο είναι συλλογή αποσπασμάτων από τα κείμενα:

  1. ΔΗΜΟΣΘΕΝΗΣ: ΚΑΤΑ ΑΘΗΝΑΙΩΝ

  2. ΔΗΜΟΣΘΕΝΗΣ-ΙΣΟΚΡΑΤΗΣ "Η παρακμή του Δήμου"

  3. ΔΗΜΟΣΘΕΝΗΣ 3.21-26, Κατά Φιλίππου Α', Ολυνθιακοί

Μπορείτε να σχολιάσετε...


Security code
Ανανέωση