Ήταν στην Ισπανία στις 18 Ιουλίου του 1936, όταν ακούστηκαν στα ερτζιανά δυο λέξεις πύρινες που λαμπάδιαζαν την καρδιά κάθε ανθρώπου, που ήθελε να είναι λεύτερος.

passionaria2 ImgL

Δυο λέξεις που θα γινόταν σύνθημα σε όλες τις εποχές και για όλους τους επαναστάτες , τους ασυμβίβαστους κι αγωνιζόμενους για τα δίκια των ταπεινών και καταπιεσμένων όπου γης. “No pasaran”. Kαι η φωνή που κραύγασε αυτές τις λέξεις ανήκε σε μια γυναίκα, που το όνομά της έγινε θρύλος και συνώνυμο της αντίστασης κατά του φασισμού, της πάλης για την αλλαγή του κόσμου. Ήταν η Πασιονάρια, “το λουλούδι του πάθους” της Ισπανίας, η μυθική ηρωίδα του ισπανικού εμφυλίου, που καλούσε τις γυναίκες της πατρίδας της να πολεμήσουν τους φασίστες με μαχαίρια και καυτό λάδι, που με λόγους φλογερούς ξεσήκωνε τους Ισπανούς για “να πεθάνουν όρθιοι παρά να ζήσουν γονατιστοί”.
        Η Ισιντόρα Ντολόρες Ιμπαρούρι Γκόμεζ, όπως ήταν το πραγματικό της όνομα, δε γεννήθηκε επαναστάτρια. Ήταν το συνεσταλμένο, αδύνατο και καχεκτικό κορίτσι, το όγδοο από τα έντεκα παιδιά μιας πάμφτωχης οικογένειας Βάσκων ανθρακωρύχων. Καθολικοί, συντηρητικοί και αυστηροί οι γονείς της τη μεγάλωσαν όπως όριζε το κοινωνικό πλαίσιο στην Ισπανία των αρχών του προηγούμενου αιώνα. “Στην εποχή μου οι γυναίκες ήταν οικιακοί σκλάβοι χωρίς δικαιώματα. Και η λέξη γάμος σήμανε ράψιμο, εγκυμοσύνες και κλάματα. Κλάματα, πολλά κλάματα για την κακή μας μοίρα, για την παντελή έλλειψη δύναμης, για τα αθώα μας παιδιά, στα οποία έπρεπε να προσφέρουμε φροντίδες βουτηγμένες στα δάκρυα. Κλάματα για τη γεμάτη πόνο ζωή μας, μια ζωή χωρίς προοπτικές γεμάτη αδιέξοδα..” , έγραφε η ίδια στην αυτοβιογραφία της. Και αυτά τα αδιέξοδα τα βίωσε η ίδια με το πιο επώδυνο τρόπο. Υπήρξε άριστη μαθήτρια και λαχταρούσε να γίνει δασκάλα. Όνειρο που έμεινε μόνο όνειρο. Η φτώχεια και η ανάγκη να βοηθήσει την οικογένειά της την έκανε να αφήσει το σχολείο και να γίνει μοδίστρα, μαγείρισσα και ύστερα γυναίκα κι αυτή φτωχού ανθρακωρύχου με έξι παιδιά, από τα οποία της έζησαν από τις κακουχίες μόνο δύο. Όταν ο άνδρας της, δραστήριο μέλος του εργατικού συνδικάτου, φυλακίστηκε για τη δράση του, η Ντολόρες μόνη της πλέον και προσπαθώντας να ζήσει τον εαυτό της και τα παιδιά της γνώρισε την ιδεολογία της τάξης της, μελέτησε τον μαρξισμό και μέσα απ αυτό το δρόμο μεταμορφώθηκε σιγά σιγά σε Πασιονάρια. Στα χρόνια της διχτατορίας του Primo de Rivera αφιερώνεται ολοκληρωτικά στα επαναστατικά ιδεώδη και μέλος πια του Κομουνιστικού Κόμματος εξελίσσεται σε σημαντική προσωπικότητα του χώρου της φτάνοντας να γίνει μέλος της κεντρικής επιτροπής του Ισπανικού Κομουνιστικού Κόμματος. Το 1936 μάλιστα εκλέγεται στα Cortes, στη Βουλή δηλαδή της Ισπανίας, απ όπου εργάζεται για τη καλυτέρευση της σκληρής ζωής των φτωχών κι αδικημένων της πατρίδας της. Όταν στη Γερμανία και Ιταλία ανεβαίνει η επιρροή των φασιστικών κομμάτων η Πασιονάρια με το αλάθητο ένστικτό της προειδοποιεί : “Μην κλείνετε τα μάτια σας..Αν σε μια χώρα της Ευρώπης οι φασίστες πάρουν την εξουσία γρήγορα θα έρθει και η σειρά μας”. Κι ο φασισμός κάποια στιγμή και πολύ γρήγορα μάλιστα, όπως το είχε προβλέψει, χτυπάει την πόρτα της Ισπανίας. Και τότε η Πασιονάρια σαν έτοιμη από καιρό, ατσαλωμένη μέσα στους εργατικούς αγώνες, μπαίνει στην πρώτη γραμμή και δίνει όλες της τις δυνάμεις , τον εαυτό της ολόκληρο στην πάλη κατά του φασισμού. Είχε γίνει πια μια φλογερή επαναστάτρια. Ως υπεύθυνη της επικοινωνίας των δημοκρατικών, έμεινε στη ζωντανή προοδευτική παράδοση ο λόγος της προς τις γυναίκες της Ισπανίας, που τελείωνε με τη φράση:” είναι καλύτερο να είμαστε χήρες ηρώων παρά σύζυγοι δειλών.” Το “ no pasaran” από το δικό της στόμα πέρασε στο στόμα και στην ψυχή κάθε μαχητή κι έγινε το επίσημο σύνθημα των δημοκρατικών στον αγώνα κατά των εθνικιστικών του Φράνκο. Κι όταν ο πόλεμος χάθηκε και οι φασίστες πήραν την εξουσία η Πασιονάρια έφυγε από την Ισπανία και πήγε να ζήσει στη Σοβιετική Ένωση. Εκεί στο μεγάλο πατριωτικό αντιφασιστικό αγώνα και στην πολιορκία του Στάλιγκραντ έχασε και τον τελευταίο της γιο, τον Ρούμπεν, που σκοτώθηκε πολεμώντας στις τάξεις του Κόκκινου στρατού. Τίποτα όμως, ούτε η προσωπική της τραγωδία, δε σταμάτησε τη γενναία αυτή γυναίκα. Ως γραμματέας του ΚΚΙ συνέχισε και μακριά από τον τόπο της συσπειρώνοντας τους προοδευτικούς ανά τον κόσμο Ισπανούς τον αγώνα κατά της δικτατορίας του Φράνκο. Κι όταν το φασιστικό καθεστώς με το θάνατο του δικτάτορα κατέρρευσε η ασυμβίβαστη αυτή γυναίκα επέστρεψε στην ταλαιπωρημένη της πατρίδα σύμβολο της αντίστασης κατά του φασισμού, μύθος πραγματικός για το δημοκρατικό Ισπανικό λαό αλλά και για όλους τους λαούς που μάχονται για ένα κόσμο δίκαιο, ελεύθερο κι ανθρώπινο.
Σαν σήμερα η "συ­ντρό­φισ­σα Πα­σιο­νά­ρια, η φωνή των εκ­με­ταλ­λευό­με­νων και των κα­τα­διωγ­μέ­νων, η Κυρία της οργής των προ­λε­τά­ριων", πλήρης ημερών στα 93 της χρόνια έφυγε από τη ζωή.

 

Ένα πάθος για τη Ντολόρες

 

Ποιος δεν την κοι­τά­ζει; Είναι από τα σπλά­χνα
του λαού της Κα­ντά­μπριας και των με­ταλ­λεί­ων
Τόσο θερμή σαν να ένωνε
τη γη και τον ου­ρα­νό όλης της Ισπα­νί­ας.

Ποιος δεν την ακού­ει; Από τις πε­διά­δες
ανε­βαί­νει η φωνή της στις κο­ρυ­φές
και είναι οι άν­θρω­ποι πιο αδελ­φω­μέ­νοι
και ψη­λό­τε­ρα τα πλήθη

Ποιος δεν την ακο­λου­θεί; Ποτέ στον άνεμο
δεν έδωσε μια ση­μαία πε­ρισ­σό­τε­ρο πάθος
ούτε έκαψε πιο πολύ μια καρ­διά
ένα ζευ­γά­ρι μιας και μόνης σκέ­ψης

Ποιος δεν την αγα­πά­ει; Δεν είναι η αδελ­φή,
η ερω­μέ­νη ούτε η συ­ντρό­φισ­σα

Είναι κάτι πε­ρισ­σό­τε­ρο: είναι η ερ­γα­τι­κή τάξη,
μη­τέ­ρα του πρω­ι­νού ήλιου.

Μπορείτε να σχολιάσετε...


Security code
Ανανέωση